1. WSTĘP

1.1.   CEL OPRACOWANIA 

	Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym 
 (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) nakłada na samorząd gmin obowiązek sporządzenia „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego” dla obszaru gminy w granicach administracyjnych.

Zadaniem „Studium” jest określenie polityki przestrzennej gminy oraz ustalenie lokalnych zasad zagospodarowania terenów. Celem „Studium” jest koordynacja działań przestrzennych na terenie gminy i stworzenie warunków do ekorozwoju i harmonijnego współdziałania sąsiadujących jednostek i terenów. Głównym celem drugiej części opracowania jest określenie kierunków rozwoju i polityki przestrzennego zagospodarowania gminy.
„Studium” jest uchwalane przez Radę Gminy i tym samym zobowiązuje organy gminy do podejmowania działań zmierzających do realizacji polityki w nim określonej. 	„Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy” nie jest przepisem gminnym. 

1.2. PODSTAWY  PRAWNE  OPRACOWANIA

	„Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Jelcz-Laskowice” opracowano na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów prawnych:

•	Ustawa z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 
z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.);
•	Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2004 r. w sprawie zakresu projektu studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (Dz. U. Nr 118, poz. 1233);
•	Ustawa prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001r. (Dz. U. z 2001r. Nr 62, poz. 627 ze zm.);
•	Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz. U. z 2004r. Nr 168, poz. 1764);
•	Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących grzybów objętych ochroną (Dz. U. z 2001r. Nr 168, poz. 1765);
•	Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004r. Nr 220,  poz. 2237);
•	Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 sierpnia 2001r. w sprawie określenia rodzajów siedlisk przyrodniczych podlegających ochronie (Dz. U. z 2001r. Nr 92, poz. 1029);
•	Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001r Nr 92, , poz. 880);
•	Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266 ze  zm.);
•	Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 45, poz. 435 ze  zm.);
•	Ustawa z dnia 23 lipca 2003 roku o zabytkach i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2003r. Nr 162, poz.1568 ze zm.);
•	Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.);
•	Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. Nr 62, poz. 628 ze zm.);
•	Ustawa z dnia 4 lutego 1994 roku - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 1994r, Nr 27, poz. 96 ze zm.);
•	Ustawa o drogach publicznych z dnia 21 marca 1985 roku (t.j. Dz. U. z 2004r. Nr 204, poz.2086 ze zm.);
•	Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. 
w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43 poz. 430);
•	Ustawa o cmentarzach i chowaniu zmarłych z dnia 31 stycznia 1959 roku (Dz. U. z 1959r. Nr 11, poz. 62, ze zm.);
•	Ustawa o samorządzie gminnym z dnia 8 marca 1990 roku (t.j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.)

1.3.  ZAŁOŻENIA METODOLOGICZNE

	Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Jelcz-Laskowice opracowane zostało na podstawie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym  (Dz. U. z 2003r. Nr 80, poz. 717 ze zm.). 

W niniejszej części „Studium” określono cele, kierunki i politykę gminy w zakresie zagospodarowania przestrzennego gminy. 
	
	W celu zapewnienia koordynacji działań w zarządzaniu gospodarką przestrzenną zarówno na poziomie lokalnym jak i ponadlokalnym, w „Studium” zapewniono spójność niniejszego dokumentu z „Planem zagospodarowania przestrzennego Województwa Dolnośląskiego” poprzez uwzględnienie zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych oraz programów zawierających zadania rządowe.

 2. OGÓLNE ZAŁOŻENIA KIERUNKÓW ROZWOJU I ZAGOSPO-
     DAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMINY

2.1. GŁÓWNE CELE POLITYKI PRZESTRZENNEJ 

W „Studium” określono główne cele polityki przestrzennej: 
•	Racjonalizacja rozwoju funkcjonalno-przestrzennego gminy poprzez właściwe wyznaczenie nowych terenów inwestycyjnych;
•	Rozwój infrastruktury technicznej poprzez rozbudowę i modernizację systemu komunikacyjnego oraz uzbrojenia technicznego w gminie;
•	Ochrona i podniesienie walorów środowiska naturalnego gminy poprzez tworzenie różnych form ochrony;
•	Ochrona i podniesienie walorów środowiska kulturowego gminy poprzez tworzenie różnych form ochrony oraz prowadzenie polityki przestrzennej uwzględniającej zachowanie dziedzictwa kulturowego ochronę;
•	Rozwój regionalny poprzez uwzględnienie zadań służących realizacji ponadlokalnych celów publicznych;
•	Poprawa warunków życia mieszkańców poprzez rozwój rynku pracy – tworzenie stref aktywności gospodarczej;
•	Zwiększenie wpływów do budżetu gminy poprzez tworzenie dogodnych warunków do inwestowania.

2.2.	ZAKRES ZAPISU KIERUNKÓW ROZWOJU PRZESTRZENNEGO GMINY

Dla realizacji przyjętych szczegółowych celów polityki przestrzennej, w „Studium” określono w szczególności:  
•	kierunki zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów;
•	kierunki rozwoju budownictwa mieszkaniowego, infrastruktury społecznej oraz aktywności gospodarczej, w tym kierunki i wskaźniki zagospodarowania i użytkowania terenów;
•	kierunki rozwoju komunikacji oraz infrastruktury technicznej;
•	kierunki działań związane z ochroną środowiska przyrodniczego;
•	kierunki działań związane z ochroną dziedzictwa kulturowego, zabytków oraz dóbr kultury  współczesnej;
•	kierunki rozwoju rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz gospodarki leśnej;
•	obszary wskazane do sporządzenia planów zagospodarowania przestrzennego;
•	zadania służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych;
•	obszary wymagające przekształceń, rewaloryzacji, rehabilitacji lub rekultywacji.

2.3.	
ZASADY WSKAZYWANIA TERENÓW POD ZAINWESTOWANIE

Wskazując tereny do zainwestowanie uwzględniono w szczególności: 
•	podstawowe założenia dotychczasowych opracowań i dokumentów planistycznych;
•	warunki fizjograficzne;
•	warunki dostępności komunikacyjnej; 
•	warunki dostępności do sieci infrastruktury technicznej;
•	warunki glebowo-rolne; 
•	ochronę środowiska przyrodniczego (tworzenie różnych form ochrony przyrody, ograniczenie lokalizacji inwestycji szkodliwych dla środowiska);
•	ochronę środowiska kulturowego oraz krajobrazu (tworzenie różnych form ochrony środowiska kulturowego);
•	rejony największego zainteresowania  inwestorów.

2.4. GŁÓWNE FUNKCJE TERENÓW

W „Studium”, stosując daleko idące uproszczenia zapisu graficznego, wskazano kilka rodzajów zagospodarowania terenów określając ich wiodącą funkcję, którą można uzupełnić o inne, nie kolidujące funkcje na etapie opracowań szczegółowych:
1)	tereny mieszkaniowe,
2)	tereny usług publicznych,
3)	tereny aktywności gospodarczej - usługowe,
4)	tereny aktywności gospodarczej - przemysłowe,
5)	tereny aktywności gospodarczej - powierzchniowa eksploatacja kruszyw,
6)	tereny infrastruktury technicznej,
7)	tereny sportu i rekreacji,
8)	tereny rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wód i zieleni,
9)	tereny komunikacji.

Tereny mieszkaniowe;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem M – kolor brązowy, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji mieszkaniowej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem M – kolor brązowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji mieszkaniowej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem M – poziome paski koloru brązowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji mieszkaniowej.

Tereny usług publicznych;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem UP – kolor różowy, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny usług publicznych.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem UP – kolor różowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny usług publicznych.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem UP – poziome paski koloru różowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny usług publicznych.

Tereny aktywności gospodarczej - usługowe;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem U – kolor czerwony, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej - usługowe.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem U – kolor czerwony; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej - usługowe.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem U – poziome paski koloru czerwonego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej - usługowe.

Tereny aktywności gospodarczej - przemysłowe;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem P – kolor jasno-fioletowy, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej - przemysłowe.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem P – kolor jasno-fioletowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej - przemysłowe.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem P – poziome paski koloru jasno-fioletowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej - przemysłowe.

Tereny aktywności gospodarczej - powierzchniowa eksploatacja kruszyw;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem PE – kolor ciemno-fioletowy, zakreskowane; istniejące tereny aktywności gospodarczej o wiodącej funkcji powierzchniowej eksploatacji kruszyw.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem PE – kolor ciemno-fioletowy; projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego tereny o wiodącej funkcji powierzchniowej eksploatacji kruszyw.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem PE – poziome paski koloru ciemno-fioletowego; projektowane tereny aktywności gospodarczej o wiodącej funkcji powierzchniowej eksploatacji kruszyw.

Tereny infrastruktury technicznej;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem T – kolor szary, zakreskowane;  istniejące tereny o wiodącej funkcji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem T – kolor szary; projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego tereny o wiodącej funkcji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem T – poziome paski koloru szarego; projektowane tereny o wiodącej funkcji obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej.

Tereny sportu i rekreacji;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem S – kolor jasnozielony, zakreskowane; istniejące tereny o wiodącej funkcji sportu, rekreacji.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem S – kolor jasnozielony; projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego tereny o wiodącej funkcji sportu i rekreacji.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem S – poziome paski koloru jasnozielonego; projektowane tereny o wiodącej funkcji sportu, rekreacji. 
Tereny rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wód i zieleni
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem MR – ukośne paski koloru jasno - brązowego; tereny rolnicze z dopuszczeniem zabudowy zagrodowej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem R – kolor żółty; tereny rolnicze wyłączone z zainwestowania.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZD – kolor jasno zielony; tereny ogrodów działkowych.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZL – kolor zielony; tereny lasów i gruntów leśnych.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem R/ZL – poziome paski koloru zielonego; tereny rolnicze wskazane do zalesienia.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZP – kolor ciemno zielony; tereny zieleni parkowej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZC – kolor ciemno zielony; tereny istniejących cmentarzy.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZC – poziome paski koloru ciemno zielonego; tereny projektowanych cmentarzy.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem WS – kolor niebieski; tereny wód powierzchniowych stojących.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem WP – kolor niebieski; tereny wód powierzchniowych płynących.

Tereny komunikacji;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KK – linia koloru czarno-białego; tereny istniejącej komunikacji kolejowej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KK – linia koloru szaro-białego; tereny projektowanej komunikacji kolejowej.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDG – linia ciągła; istniejące oraz ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo główne - klasy „G”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDG – linia przerywana; projektowane drogi i ulice, docelowo główne - klasy „G”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDZ – linia ciągła; istniejące oraz ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo zbiorcze - klasy „Z”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDZ – linia przerywana; projektowane drogi i ulice, docelowo zbiorcze - klasy „Z”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDL – linia ciągła; istniejące oraz ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo lokalne - klasy „L”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDL – linia przerywana; projektowane drogi i ulice, docelowo lokalne - klasy „L”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” linią ciągłą bez symbolu; istniejące i projektowane ważniejsze drogi i ulice dojazdowe – docelowo klasy „D”.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDR – linia przerywana; projektowane rezerwy komunikacyjne dla potrzeb realizacji komunikacji drogowej.

UWAGA !
1.	Określone na „Rysunku Studium” linie podziału terenów o różnych funkcjach są orientacyjne. Dokładny przebieg linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu powinien zostać ustalony na etapie opracowań szczegółowych.  
2.	Przebieg dróg dojazdowych oznaczonych na „Rysunku Studium” a nie opatrzonych symbolem należy traktować jako orientacyjny. Może być uściślony i skorygowany na etapie rozwiązań szczegółowych pod warunkiem, że cały przebieg drogi objęty jest opracowaniem szczegółowym. 
3.	W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się lokalizację (wyłącznie w trybie planu zagospodarowania przestrzennego) nowych inwestycji infrastrukturalnych w terenach nie ujętych w „Studium” pod warunkiem, że plan uwzględni wszystkie istniejące uwarunkowania i nie naruszy głównych zasad polityki przestrzennej określonych w niniejszym opracowaniu. 
4.	Każdy teren należy traktować jako wielofunkcyjny z przewagą jednej funkcji traktowanej jako wiodąca. Dopuszcza się uzupełnianie funkcji wskazanej w „Studium” jako wiodąca o inne niekolidujące funkcje przy pozostawieniu minimum 50 % powierzchni terenu o funkcji wiodącej.
5.	Za zgodne z ustaleniami „Studium” uważa się ponadto :
•	Zalesienie terenów rolnych klas V i VI nie wskazanych w „Studium” do zalesienia.
•	Realizację stawów rybnych na gruntach rolnych.
•	Realizację usług agroturystycznych we wsiach w terenach zabudowy mieszkaniowej i rolniczej.

3.  OBSZARY WSKAZANE DO ZAINWESTOWANIA ORAZ KIERUNKI  I  WSKAŹNIKI ZAGOSPODAROWANIA TERENÓW

3.1.  KIERUNKI ZMIAN W STRUKTURZE PRZESTRZENNEJ GMINY ORAZ W PRZEZNACZENIU TERENÓW

Zmiany w strukturze przestrzennej gminy wynikają z rozwoju terytorialnego terenów przeznaczonych pod inwestycje, a w szczególności na cele zabudowy mieszkaniowej oraz aktywności gospodarczej. Zmiany dotyczą również rozwoju sieci komunikacyjnej oraz rozwoju nowych inwestycji w zakresie  infrastruktury technicznej. 
1.	Tereny mieszkaniowe;
Rozwój terenów mieszkaniowych przewiduje się zwłaszcza w zachodniej części gminy. Tereny mieszkaniowe zabudowane obejmują obecnie ok. 850 ha, co daje średnio ok. 26m/ha. Istnieje znaczna rezerwa terenów mieszkaniowych , które były już uprzednio przeznaczone w miejscowych planach na te cele i posiadają zgodę na wyłączenie z produkcji rolnej. Terenów tych jest ok. 70 ha . W Studium przewiduje się ponadto rezerwy na potrzeby mieszkaniowe o łącznej powierzchni ok. 1750 ha Zakładając, że zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna wolnostojąca jest i pozostanie dominująca w gminie i w mieście i przyjmując 20 mieszkańców na 1ha w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na dużych działkach uzyskujemy tereny mieszkaniowe dla ok. 18 000 nowych. Jest to znaczny przyrost terenów mieszkaniowych, który należy traktować jako rezerwę docelową a nie planowaną w przewidywanym horyzoncie czasowym ilość mieszkańców. 
2.	Tereny usług publicznych;
Nie przewiduje się zwiększenia terenów usług o charakterze publicznym a więc oświaty, wychowania, zdrowia, kultury itp. Tego typu usługi znajdą się w terenach mieszkaniowych brutto, w zależności od potrzeb, w ramach sporządzanych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Nowych terenów usług publicznych przewidziano ok. 1,60ha. 
3.	Tereny aktywności gospodarczej – usługowe; 
Dla zapewnienia warunków rozwoju gospodarczego gminy Studium przewiduje znaczne zwiększenie terenów aktywności gospodarczej. Będzie ich łącznie ok. 440 ha, co przy inwestycjach nieuciążliwych na działkach ok. 0,5 ha daje możliwość realizacji usług dla ok. 700 nowych podmiotów gospodarczych. 
4.	Tereny aktywności gospodarczej – przemysłowe; 
Poza istniejącymi terenami produkcyjnymi, których jest ok. 220 ha, przewiduje się przeznaczenie na cele produkcyjne ok. 50 ha nowych gruntów w terenach posiadających zgodę na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze oraz ok. 200 ha gruntów nowych projektowanych terenów. Daje to możliwość realizacji kilku dużych inwestycji produkcyjnych na terenie gminy. Część tego terenu jest uzupełnieniem Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej w Łęgu a część w dużym kompleksie Dębinie.
5.	Tereny aktywności gospodarczej - powierzchniowa eksploatacja kruszyw; 
Poza istniejącymi terenami eksploatacji, nie przewiduje się znacznego rozwoju. Teren 
w Chwałowicach jest jedynym posiadającym udokumentowane zasoby kruszywa przeznaczonym do eksploatacji. Łączna powierzchnia terenów to ok. 55 ha. 
6.	Tereny infrastruktury technicznej;
Dla rozwoju infrastruktury technicznej możliwe jest uruchomienie każdej potrzebnej powierzchni terenów na etapie planów miejscowych. W Studium przewiduje się ok. 15 ha nowych terenów na inwestycje planowane co stanowi wzrost o ok. 40 %.
7.	Tereny sportu i rekreacji; 
Dla inwestycji w kulturę fizyczną przewidziano w poprzednio uchwalonych planach ok. 20 ha a obecnie jeszcze ok. 4 ha - łącznie 24 ha, w tym są inwestycje znaczące jak stadion i ośrodek sportów nad stawem oraz boiska sportowe we wsiach.
8.	Tereny rolniczej i leśnej przestrzeni produkcyjnej, wód i zieleni; 
Przewiduje się zwiększenie areałów leśnych, wskazano ok. 90 ha terenów do zalesień. Jednakże każda inicjatywa w kierunku zwiększenia lesistości gminy będzie uważana za zgodną ze Studium, podobnie każda inwestycja w kierunku zwiększenia retencji wód, w tym realizacja stawów rybnych i rekreacyjnych. 
9.	Tereny parków i cmentarzy; 
Nie przewidziano nowych parków. Przewiduje się realizację nowych cmentarzy 
i rozbudowę istniejących o powierzchni ok 11 ha. 
10.	Tereny komunikacji; 
Rozwiązania komunikacyjne dotyczą przede wszystkim korekty istniejącego układu komunikacyjnego, realizacji nowych powiązań regionalnych oraz nowych odcinków dróg lokalnych, w tym w szczególności związanych z obsługą potencjalnych obszarów inwestycyjnych. Opis zmian w strukturze przestrzennej gminy oraz w przeznaczeniu terenów zawarto w rozdziałach dotyczących poszczególnych funkcji terenów inwestycyjnych.

KIERUNKI ZMIAN ILOŚCIOWYCH W PRZEZNACZENIU TERENÓW 
Powierzchnie terenów brutto w ha
funkcja terenu	tereny zainwestowane	tereny projektowane	suma po uchwaleniu studium w [ha]	zwiększenie powierzchni w [ha]	procentowy wzrost o	
	istniejące w [ha]	posiadające wyłączenie w [ha]	projektowane (paski) w [ha]				
U 	94,1	54,5	289,7	438,2	344,1	365,9%	
P	223,3	50,3	195,1	468,8	245,5	109,9%	
MN	845,2	72,1	829,1	1746,4	901,2	106,6%	
ZC	12,6	- 	11,2	23,7	11,2	88,8%	
US	32,4	21,2	3,5	57,1	24,7	76,4%	
T	33,9	0,3	13,4	47,5	13,6	40,2%	
UP	25,5	1,1	0,5	27,1	1,6	6,3%	
PE	51,3	-	2,6	53,9	2,6	5,0%	
ZP	24,2	 	0,0	24,2	0,0	0,0%	
							
suma w [ha]	1342,3	199,6	1344,9	2886,8	1544,5		

3.2.  KIERUNKI ROZWOJU BUDOWNICTWA MIESZKANIOWEGO

3.2.1. Ogólne kierunki rozwoju budownictwa mieszkaniowego
	
Na terenie gminy przewiduje się dalszy rozwój budownictwa mieszkaniowego. Na obszarach wiejskich budownictwo będzie oparte głównie na systemie jednorodzinnym i zagrodowym. W obrębie miasta dopuszcza się możliwość wprowadzania (w ograniczonym zakresie) ekstensywnej zabudowy wielorodzinnej. Z uwagi na położenie gminy Jelcz-Laskowice w sąsiedztwie dużego miasta, stała się ona atrakcyjnym miejscem dla rozwoju podmiejskich osiedli mieszkaniowych. Największy rozwój funkcji mieszkaniowej przewiduje się w części zachodniej gminy (wsie Miłoszyce, Dziuplina), co uwarunkowane jest stosunkowo bliskim sąsiedztwem miasta Wrocławia. Ponadto znaczne obszary terenów mieszkaniowych wyznaczono w obrębie Chwałowic, co wiąże się z kontynuacją dotychczasowej polityki przestrzennej. Rozwój funkcji mieszkaniowej na obszarze miasta Jelcz-Laskowice przewiduje się głównie w północno-zachodniej części miasta. W pozostałych miejscowościach nową zabudowę lokalizuje się głównie w pobliżu terenów zainwestowanych, w miejscach największego zainteresowania inwestorów, w terenach fizjograficznie przydatnych do zabudowy. W procesie kształtowania struktury technicznej dąży się do ograniczenia rozproszenia zabudowy poprzez jej koncentrację i uzupełnianie ciągów zabudowy. Jest to czynnik sprzyjający procesowi uzbrajania nowych terenów w media, minimalizowania kosztów uzbrojenia oraz tworzenia czytelnych układów urbanistycznych pozostających w zgodzie z wymogami zachowania ładu przestrzennego. Ogranicza się lokalizację nowej zabudowy w terenach cennych przyrodniczo oraz w terenach zagrożonych zalewaniem wód powodziowych.
W opracowaniu przyjęto zasadę, że na rysunku „Studium” wskazuje się tereny przeznaczone do zabudowy mieszkaniowej i pozostawia się ich wybór spośród wytypowanych władzom gminy i inwestorom w momencie podejmowania konkretnej decyzji o inwestycji. W terenach zabudowy mieszkaniowej dopuszcza się lokalizację usług publicznych, nieuciążliwych usług komercyjnych i produkcji nieuciążliwej oraz niezbędnych urządzeń infrastruktury technicznej. W terenach zabudowy postuluje się zachowanie oraz wprowadzanie ogólnodostępnej zieleni, w tym o charakterze rekreacyjno-wypoczynkowym.
Określone na „Rysunku Studium” granice projektowanych terenów mieszkaniowych są orientacyjne. Uściślenie granic, ustalenie szczegółowych zasad zagospodarowania i kształtowania nowej zabudowy mieszkaniowej należy określić w planie zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku braku planu, w innych opracowaniach szczegółowych.

TENDENCJE DEMOGRAFICZNE W GMINIE 
Ludność	1978	1995	2005	trend	
Jelcz – Laskowice	7302	15103	15 413	+	
Biskupice	391	341	320	-	
Brzezinki	78	90	89	-	
Chwałowice	292	235	253	+	
Dębina	252	219	226	+	
Dziuplina	359	333	336	+	
Grędzina	345	287	286	-	
Kopalina	306	309	304	-	
Łęg	156	135	109	-	
Miłocice	583	627	636	+	
Miłocice Małe	136	110	105	-	
Miłoszyce	899	865	911	+	
Minkowice	905	889	900	+	
Nowy Dwór	346	232	244	+	
Piekary	513	440	433	-	
Wójcice	977	912	897	-	

Razem  miasto + gmina	
13840	
21127	
21 462	
+	

ROZMIESZCZENIE NOWYCH TERENÓW MIESZKANIOWYCH 
Przeznaczonych do zabudowy w Studium łącznie z terenami posiadającymi zgody na zmianę przeznaczenia w planach obowiązujących i nieaktualnych 
Miejscowość	nowe tereny mieszkaniowe
ha	potencjalna ilość nowych mieszkańców	ilość mieszkańców 2005	całkowita potencjalna ilość mieszkańców	
Biskupice 	26,01	520	320	840	
Brzezinki	25,61	500	89	589	
Chwałowice 	135,89	2700	253	2 953	
Dębina 	63,61	1272	226	1 498	
Dziuplina 	33,12	660	336	996	
Grędzina 	58,38	1167	286	1453	
Jelcz-Laskowice 	148,78	2975	15 413	18 388	
Kopalina 	10,12	200	304	504	
Łęg 	3,14	60	109	169	
Miłocice 	32,89	658	636	1294	
Miłocice Małe 	13,93	278	105	383	
Miłoszyce 	158,51	3170	911	4 081	
Minkowice Oławskie 	50,23	100	900	1 000	
Nowy Dwór z Hanną 	70,76	140	244	384	
Piekary 	6,61	132	433	565	
Wójcice 	49,12	100	897	997	
Razem	886,70	17 720	21 462	36 094	

3.2.2. Szczegółowe ustalenia „Studium” dla terenów mieszkaniowych 

W „Studium” ustala się następujące sposoby oznaczenia terenów mieszkaniowych:

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem M - kolor brązowy, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji mieszkaniowej.
Zalicza się do nich: zabudowę mieszkaniową istniejącą, wszelkich typów (jednorodzinną, wielorodzinną i zagrodową), nieuciążliwą zabudowę usługową i produkcyjną, wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem M - kolor brązowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji mieszkaniowej, posiadające zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego.
Zalicza się do nich: projektowaną zabudowę mieszkaniową (jednorodzinną, wielorodzinną i zagrodową), nieuciążliwą zabudowę usługową i produkcyjną, wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem M – poziome paski koloru brązowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji mieszkaniowej.
Zalicza się do nich: projektowaną zabudowę mieszkaniową (jednorodzinną, wielorodzinną 
i zagrodową), nieuciążliwą zabudowę usługową i produkcyjną, wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.
We wszystkich, określonych w „Studium”, rodzajach terenów mieszkaniowych obowiązują następujące ustalenia:
1)	przy projektowaniu nowej zabudowy należy uwzględniać ochronę środowiska kulturowego poprzez kształtowanie zabudowy w nawiązaniu do otaczającego krajobrazu oraz kontynuację, w określonych przypadkach, historycznego układu przestrzennego;
2)	nie dopuszcza się realizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
3)	wszelka działalność gospodarcza nie może powodować przekraczania dopuszczalnych dla zabudowy mieszkaniowej norm emisji hałasu, spalin itp., a uciążliwość inwestycji musi zamykać się w granicach działki;
4)	w planach zagospodarowania przestrzennego należy każdorazowo określić szczegółowe wskaźniki i parametry dotyczące co najmniej: powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, wysokości zabudowy oraz kąta nachylenia głównych połaci dachowych;
5)	ponadto w planach zagospodarowania przestrzennego należy określić wskaźniki i parametry dotyczące:
•	kolorystyki ścian elewacji i dachów oraz rodzaj pokrycia dachowego - w strefie „A” ochrony konserwatorskiej;
•	kolorystyki ścian elewacji i dachów - w zabudowie mieszkaniowej bliźniaczej; 
•	szerokości frontu działki oraz kolorystyki ścian elewacji i dachów – w zabudowie  mieszkaniowej szeregowej;
•	ilości miejsc postojowych - w zabudowie wielorodzinnej.

3.3.	KIERUNKI  ROZWOJU  INFRASTRUKTURY  SPOŁECZNEJ, W TYM 
            ROZMIESZCZENIE INWESTYCJI CELU PUBLICZNEGO

3.3.1. Ogólne kierunki rozwoju infrastruktury społecznej

W zakresie infrastruktury społecznej na terenie gminy przewiduje się dalszy rozwój usług publicznych, których rozmieszczenie wskazano na „Rysunku Studium”. Poza terenami wyodrębnionymi na „Rysunku Studium” rozwój infrastruktury społecznej w zakresie usług publicznych dopuszczalny jest w terenach zabudowy mieszkaniowej, a w uzasadnionych przypadkach również w terenach aktywności gospodarczej – usługowej. 
Zachodzące zmiany społeczno – gospodarcze mają stosunkowo duży wpływ na kształtowanie polityki przestrzennej w zakresie rozmieszczenia infrastruktury społecznej w tym lokalizacji inwestycji celu publicznego. Założenia polityki przestrzennej określone w „Studium”, przewidują rozwój oraz koncentrację bazy infrastruktury społecznej w zakresie usług podstawowych w obrębie miasta Jelcz –Laskowice, stanowiącego główny ośrodek gospodarczo – funkcjonalny gminy. 
W zakresie terenów sportu, rekreacji i wypoczynku przewiduje się dalszy rozwój usług na terenie miasta i gminy. Sukcesywny rozwój bazy usług sportowo-rekreacyjnych wynika przede wszystkim z rosnących potrzeb i świadomości społecznej. Korzystne warunki środowiskowe, w tym w szczególności walory przyrodnicze oraz kulturowe, sprzyjają zjawisku aktywizacji sfery sportowo-rekreacyjnej. 
Na „Rysunku Studium” oznaczono ważniejsze istniejące elementy infrastruktury sportowo-rekreacyjnej oraz wskazano nowe tereny rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o wiodącej funkcji sportowo-rekreacyjnej. W uzasadnionych przypadkach, poza terenami wyznaczonymi na „Rysunku Studium”, dopuszcza się inwestowanie w sferę usług sportowych w terenach zabudowy mieszkaniowej. Wyjątek stanowią duże obiekty mogące mieć negatywny wpływ na jakość życia mieszkańców. Większe obiekty sportowo – rekreacyjne mogą być natomiast lokalizowane w usługowych terenach aktywności gospodarczej. Jako towarzyszącą infrastrukturze społecznej, dopuszcza się w terenach sportowo-rekreacyjnej lokalizację obiektów branży hotelarskiej, handlowej i gastronomicznej stanowiącej uzupełnienie funkcji wiodącej. Za zgodne ze Studium uważa się przeznaczenie terenów zabudowy mieszkaniowej we wsiach na cele agroturystyki. 
W zakresie zieleni publicznej ustala się politykę zachowania dotychczasowych parków 
i cmentarzy z możliwością lokalizacji założeń parkowych w innych terenach, w tym w szczególności związanych z zabudową mieszkaniową. 
W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego należy bezwzględnie zapewnić przeznaczenie na cele sportowo rekreacyjne terenów określonych na „Rysunku Studium”.

3.3.2. Szczegółowe ustalenia „Studium” dla terenów infrastruktury społecznej

W „Studium” ustala się następujące sposoby oznaczenia terenów infrastruktury społecznej:

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem UP - kolor różowy, zakreskowane;
tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny usług publicznych.
Zalicza się do nich: istniejącą zabudowę usługową obejmującą obiekty usług oświaty 
i wychowania (szkoły, przedszkola, itp.), kultury (kościoły, domy kultury, świetlice, biblioteki itp.), zdrowia i opieki społecznej (ośrodki zdrowia i domy opieki), administracji (urzędy i placówki łączności itp.), bezpieczeństwa publicznego (policja, straż pożarna), wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem UP - kolor różowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, posiadające zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego, wskazane w „Studium” jako tereny usług publicznych.
Zalicza się do nich: projektowaną zabudowę usług publicznych: oświaty i wychowania, kultury, zdrowia i opieki społecznej, administracji, bezpieczeństwa publicznego, wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem UP - poziome paski koloru różowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny usług publicznych.
Zalicza się do nich: projektowaną zabudowę usług publicznych: oświaty i wychowania, kultury, zdrowia i opieki społecznej, administracji, bezpieczeństwa publicznego, wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

We wszystkich, określonych na „Rysunku Studium” rodzajach terenów usług publicznych obowiązują następujące ustalenia:
1)	przy projektowaniu nowej zabudowy należy uwzględniać ochronę środowiska kulturowego poprzez kształtowanie zabudowy w nawiązaniu do otaczającego krajobrazu;
2)	w planach zagospodarowania przestrzennego należy każdorazowo określić szczegółowe wskaźniki i parametry dotyczące co najmniej: wysokości zabudowy;
3)	ponadto w planach zagospodarowania przestrzennego należy określić wskaźniki i parametry dotyczące:
•	kąta nachylenia głównych połaci dachowych (za wyjątkiem obiektów sakralnych);
•	kolorystyki ścian elewacji i dachów oraz rodzaj pokrycia dachowego - w strefie „A” ochrony konserwatorskiej;
•	ilości miejsc postojowych – dla projektowanych obiektów: domy kultury, ośrodki zdrowia, budynki administracji.
	
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem S - kolor jasnozielony, zakreskowany;
tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny usług sportu, rekreacji.
Zalicza się do nich: istniejące tereny sportu, rekreacji i wypoczynku (boiska sportowe, baseny, kąpieliska itp.) wraz z towarzyszącą zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem S - kolor jasnozielony; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny usług sportu, rekreacji posiadające zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego.
Zalicza się do nich: projektowane tereny sportu, rekreacji i wypoczynku (boiska sportowe, baseny, kąpieliska itp.) wraz z towarzyszącą zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem S - poziome paski koloru jasnozielonego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny usług sportu, rekreacji.
Zalicza się do nich: projektowane tereny sportu, rekreacji i wypoczynku (boiska sportowe, baseny, kąpieliska itp.) wraz z towarzyszącą zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

W określonych na „Rysunku Studium” terenach usług sportu, rekreacji i wypoczynku obowiązują następujące ustalenia:
1)	przy projektowaniu obiektów należy uwzględniać ochronę środowiska kulturowego poprzez kształtowanie zabudowy w nawiązaniu do otaczającego krajobrazu;
2)	przy projektowaniu inwestycji należy uwzględniać konieczność zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc postojowych oraz wprowadzania towarzyszącej zieleni wysokiej.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZP – kolor zielony; tereny, wskazane 
w „Studium” jako tereny zieleni parkowej.
Zalicza się do nich tereny istniejącej i projektowanej zieleni parkowej o charakterze publicznym, ogólnodostępnym wraz z usługami sportu i rekreacji. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZC – kolor ciemno-zielony, zakreskowany; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny cmentarzy.
Zalicza się do nich tereny istniejących cmentarzy czynnych i zamkniętych (historycznych) 
oraz zieleni pocmentarnej z towarzyszącą infrastrukturą oraz obsługą komunikacyjną a także rezerwy terenowe posiadające zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego na cele powiększenia cmentarzy.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZC – poziome paski koloru ciemno-zielonego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny cmentarzy.
Zalicza się do nich tereny projektowanych cmentarzy wraz niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej  oraz obsługą komunikacyjną. 

W określonych na „Rysunku Studium” terenach zieleni publicznej obowiązują następujące ustalenia: 
1)	Nie dopuszcza się możliwości zmiany funkcji na inną, nie związaną z zielenią publiczną,
2)	Nie dopuszcza się lokalizacji w bezpośrednim sąsiedztwie parków i cmentarzy obiektów szkodliwych dla środowiska;
3)	Tereny podlegają ochronie przed zainwestowaniem kubaturowym, z wyłączeniem obiektów związanych z funkcją wiodącą.

3.4.  KIERUNKI  ROZWOJU  AKTYWNOŚCI  GOSPODARCZEJ

3.4.1. Ogólne kierunki rozwoju aktywności gospodarczej

W zakresie aktywności gospodarczej zakłada się dalszy rozwój inwestycji komercyjnych opartych na działalności usługowej i produkcyjnej. Głównym czynnikiem rozwoju gospodarczego gminy jest stosunkowo dobre położenie względem szlaków komunikacyjnych (przez gminę przebiegają dwie drogi o znaczeniu krajowym), a także bliska odległość dużej aglomeracji miejskiej. 
Zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju zakłada się prowadzenie perspektywicznej polityki gospodarczo-przestrzennej, polegającej na wyprzedzającym opracowywaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, a tym samym ograniczaniu chaotycznej i przypadkowej zabudowy. W opracowaniu przyjęto zasadę, że na „Rysunku Studium” wskazuje się potencjalne tereny aktywności gospodarczej jako tereny przeznaczone dla działalności inwestycyjnej 
i pozostawia się ich wybór spośród wytypowanych władzom i inwestorom. Tereny wskazane pod inwestycje oznaczono w opracowaniu symbolami U, P oraz PE. W terenach oznaczonych symbolem U oprócz usług, dopuszcza się nieuciążliwe obiekty przemysłowe (produkcja, magazyny, składy). Uciążliwe obiekty usługowe oraz większe inwestycje przemysłowe należy lokalizować w terenach oznaczonych symbolem P. Pozwoli to prowadzić elastyczną politykę gospodarczo-przestrzenną w oparciu o kryteria uciążliwości dla środowiska przyrodniczego 
i środowiska życia człowieka. Oznacza to, że przy lokalizacji nowych inwestycji istotny jest przede wszystkim stopień dopuszczonej uciążliwości a nie profil działalności. 
W granicach projektowanych stref aktywności gospodarczej należy wprowadzać zieleń 
o charakterze izolacyjnym.

3.4.2. Szczegółowe ustalenia „Studium” dla stref aktywności gospodarczej

W „Studium” ustala się następujące sposoby oznaczenia terenów aktywności gospodarczej:

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem U – kolor czerwony, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej – usługowe. Zalicza się do nich: tereny istniejących, większych zakładów usługowych o charakterze komercyjnym wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem U – kolor czerwony; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny 
o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej – usługowe; posiadające zgodę na wyłączenie 
z użytkowania rolniczego. 
Zalicza się do nich: tereny projektowanych większych zakładów usługowych 
o charakterze komercyjnym wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem U – poziome paski koloru czerwonego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej – usługowe;
Zalicza się do nich: tereny projektowanych większych zakładów usługowych o charakterze komercyjnym wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

We wszystkich, określonych w „Studium”, rodzajach usługowych terenów aktywności gospodarczej obowiązują następujące ustalenia:
1)	nie dopuszcza się realizacji inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
2)	dopuszcza się w ograniczonym zakresie funkcję mieszkaniową, a także usługi publiczne;
3)	uciążliwość inwestycji musi zamykać się w granicach działki;
4)	nie dopuszcza się realizacji inwestycji mogących stanowić jakiekolwiek zagrożenie dla przylegających terenów mieszkaniowych;
5)	ewentualna lokalizacja inwestycji zaliczonych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko winna uwzględniać potencjalnie szkodliwy wpływ na otoczenie; 
6)	przy projektowaniu nowej zabudowy należy uwzględniać ochronę środowiska kulturowego poprzez kształtowanie zabudowy w nawiązaniu do otaczającego krajobrazu;
7)	w planach zagospodarowania przestrzennego należy każdorazowo określić szczegółowe wskaźniki i parametry dotyczące co najmniej: powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej oraz wysokości zabudowy;
8)	ponadto w planach zagospodarowania przestrzennego należy określić wskaźniki 
i parametry dotyczące:
•	minimalnej ilości miejsc postojowych;
•	kąta nachylenia głównych połaci dachowych w ewentualnych budynkach mieszkalnych.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem P – kolor fioletowy, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej – przemysłowe;
Zalicza się do nich: tereny istniejących, większych zakładów produkcyjnych, przetwórczych, baz transportowych i budowlanych, składów i magazynów wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem P – kolor fioletowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny 
o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej – przemysłowe; posiadające zgodę na wyłączenie 
z użytkowania rolniczego. 
Zalicza się do nich: tereny projektowanych, większych zakładów produkcyjnych, przetwórczych, baz transportowych i budowlanych, składów i magazynów wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem P – poziome paski koloru fioletowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny o wiodącej funkcji aktywności gospodarczej – przemysłowe;
Zalicza się do nich: tereny projektowanych, większych zakładów produkcyjnych, przetwórczych, baz transportowych i budowlanych, składów i magazynów wraz z zielenią, niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

We wszystkich, określonych w „Studium”, rodzajach przemysłowych terenów aktywności gospodarczej obowiązują następujące ustalenia:
1)	dopuszcza się realizację inwestycji o zwiększonym stopniu uciążliwości, o ile nie stanowi to zagrożenia dla przylegających terenów mieszkaniowych;
2)	w istniejących terenach przemysłowych należy wykluczyć lokalizację nowych budynków mieszkalnych; 
3)	w projektowanych terenach przemysłowych należy wykluczyć lokalizację budynków mieszkalnych; 
4)	w planach zagospodarowania przestrzennego należy każdorazowo określić szczegółowe wskaźniki i parametry dotyczące co najmniej: wysokości zabudowy oraz minimalnej ilości miejsc postojowych.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem PE – kolor ciemno-fioletowy, zakreskowane; tereny istniejące, wskazane w „Studium” jako tereny aktywności gospodarczej o wiodącej funkcji powierzchniowej eksploatacji kruszyw;
Zalicza się do nich: tereny istniejącej powierzchniowej eksploatacji kruszyw, wraz niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem PE – kolor ciemno-fioletowy; tereny projektowane, ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny aktywności gospodarczej o wiodącej funkcji powierzchniowej eksploatacji kruszyw; posiadające zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego. 
Zalicza się do nich: projektowane tereny powierzchniowej eksploatacji kruszyw wraz 
z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem PE – poziome paski koloru ciemno-fioletowego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny aktywności gospodarczej o wiodącej funkcji powierzchniowej eksploatacji kruszyw; 
Zalicza się do nich: projektowane tereny powierzchniowej eksploatacji kruszyw, wraz 
z niezbędnymi urządzeniami infrastruktury technicznej oraz obsługą komunikacyjną. 

We wszystkich, określonych w „Studium”, rodzajach terenów powierzchniowej eksploatacji kruszyw obowiązują następujące ustalenia:
1)	na etapie planów zagospodarowania przestrzennego należy dążyć do właściwego rozwiązania obsługi komunikacyjnej uwzględniającej potencjalną uciążliwość dla terenów mieszkaniowych;
2)	po zakończeniu procesu eksploatacyjnego należy zrekultywować teren.

4.  KIERUNKI  ROZWOJU  KOMUNIKACJI

4.1.  OGÓLNA POLITYKA KSZTAŁTOWANIA SYSTEMU KOMUNIKACJI

Głównym zadaniem w zakresie rozwoju systemu komunikacji drogowej w gminie Jelcz – Laskowice jest kontynuacja komunikacyjnych powiązań międzyregionalnych w postaci realizacji planowanej Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej. Ponadto w „Studium” uwzględnia się potrzebę działań mających na celu usprawnienie ruchu lokalnego oraz właściwą obsługę projektowanych obszarów inwestycyjnych poprzez prawidłowe rozwiązania układu komunikacyjnego.
„Studium” przewiduje również rozwój systemu komunikacji kolejowej. W terenach przyległych do linii kolejowych uwzględnia się uciążliwości i zagrożenia powodowane przez funkcjonowanie terenów kolejowych. Ponadto przewiduje się realizację na obszarze wsi Miłoszyce łącznika pomiędzy liniami kolejowymi nr 277 i nr 292 w związku z tworzeniem zamkniętego układu kolejowej obsługi aglomeracji wrocławskiej.
Politykę kształtowania systemu komunikacji na obszarze gminy oparto w „Studium” na zastosowaniu następujących formy zapisu: 

•	Istniejące tereny komunikacji kolejowej - oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KK – linia koloru czarno-białego;
•	Projektowane tereny komunikacji kolejowej - oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KK – linia koloru szaro-białego;
•	Istniejące oraz ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo główne - klasy „G” – oznaczone na rysunku „Studium” symbolem: KDG - linia ciągła;
•	Projektowane drogi i ulice, docelowo główne - klasy „G” – oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDG - linia przerywana;
•	Istniejące oraz ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo zbiorcze - klasy „Z” - oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDZ - linia ciągła; 
•	Projektowane drogi i ulice, docelowo zbiorcze - klasy „Z” - oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDZ - linia przerywana; 
•	Istniejące oraz ujęte w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo lokalne - klasy „L” - oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDL - linia ciągła;
•	Projektowane drogi i ulice, docelowo lokalne - klasy „L” - oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDL - linia przerywana;
•	Istniejące i projektowane ważniejsze drogi dojazdowe – docelowo klasy „D” - oznaczone na rysunku „Studium” linią ciągłą bez symbolu.
•	Projektowane rezerwy komunikacyjne, – oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDR - linia przerywana;

4.2. USTALENIA „STUDIUM” DLA  KOMUNIKACJI

4.2.1. Komunikacja kolejowa
 
•	Istniejące tereny komunikacji kolejowej - oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KK – linia koloru czarno-białego;

•	Linia kolejowa nr 277 (C-E30 - Wrocław – Brochów – Siechnice – Opole);
Linia kolejowa nr 277 łącząca Wrocław z Górnym Śląskiem przewidziana jest do modernizacji w celu uzyskania prędkości do 160 km/h. Planowana modernizacja linii wymaga uwzględnienia ograniczeń w sposobie zagospodarowania obszarów przyległych w zakresie funkcji terenów oraz odpowiednich odległości zabudowy. 
W celu zapewnienia możliwości modernizacji linii na „Rysunku Studium” określono bezpośrednio sąsiadujące tereny wskazane do obowiązkowego opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obejmujących zarówno newralgiczne tereny kolejowe, jak i sąsiednie tereny inwestycyjne.

•	Linia kolejowa nr 292 (Wrocław Osobowice- Jelcz-Laskowice);
W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg linii kolejowej nr 292 (Wrocław Osobowice – Jelcz-Laskowice) o znaczeniu lokalnym.

•	Projektowane tereny komunikacji kolejowej - oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KK – linia koloru szaro-białego;

W celu stworzenia zamkniętego lokalnego układu kolejowej obsługi aglomeracji wrocławskiej, w „Studium”, na obszarze wsi Miłoszyce planuje się budowę łącznika pomiędzy liniami kolejowymi nr 277 i nr 292. Powyższa inwestycja ujęta została w planie zagospodarowania przestrzennego Województwa Dolnośląskiego.

4.2.2. Komunikacja drogowa

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDG - linia ciągła - istniejące oraz ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo główne - klasy „G”;

•	Droga nr 396 relacji: Bierutów - Biskupice - Oława; 
W „Studium”, dla drogi nr 396 (Bierutów - Biskupice – Oława) przebiegającej południowo-wschodnią częścią gminy przez Biskupice do Bierutowa ustala się parametry drogi kl. „G” – głównej. W miejscowości Biskupice planuje się budowę obejścia wsi po jej południowej i wschodniej stronie (oznaczonego na „Rysunku Studium” symbolem KDR 5). Po realizacji obejścia przewiduje się włączenie dotychczasowego odcinka drogi przebiegającej przez centrum wsi Biskupice częściowo do systemu dróg powiatowych kl. „Z” (KDG/Z) oraz częściowo do systemu dróg gminnych kl. „L” (KDG/L). Dla planowanej drogi należy w opracowaniach szczegółowych przyjmować szerokości w liniach rozgraniczających min. 25,0 m. Do czasu realizacji obejścia obecna droga wojewódzka przechodząca przez centrum wsi winna we wszystkich opracowaniach szczegółowych utrzymać parametry drogi kl. „G”. 
Dla zapewnienia możliwości realizacji obejścia wsi Biskupice, w „Studium” wskazano obszar do obowiązkowego opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego zarówno odcinek planowanego obejścia, jak i sąsiednie tereny inwestycyjne.

•	Droga nr 455 relacji: Wrocław - Jelcz-Laskowice - Oława;
	W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg drogi nr 455 (Wrocław - Jelcz-Laskowice - Oława) jako jednego z podstawowych elementów systemu komunikacji drogowej na obszarze gminy. Na odcinku od zachodniej granicy gminy przez Łęg i Jelcz do skrzyżowania z planowaną Wschodnią Obwodnicą Aglomeracji Wrocławskiej ustala się parametry drogi kl. „G” – głównej, docelowo „Z” – zbiorczej (KDG/Z), a na pozostałym odcinku parametry drogi kl. „G” – głównej, jako fragment Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej. Przewidywane obniżenie parametrów odcinka drogi nr 455 do kl. „Z” związane jest z realizacją planowanej drogi kl. „G” stanowiącej północną obwodnicę Miłoszyc i Jelcza-Laskowic, która w znacznym stopniu przejmie ruch z Wrocławia w kierunku wschodnim.
	Do czasu realizacji północnej obwodnicy Miłoszyc i Jelcza-Laskowic, dla drogi nr 455 na odcinku od zachodniej części gminy do skrzyżowania z planowaną Wschodnią Obwodnicą Aglomeracji Wrocławskiej w opracowaniach szczegółowych należy przyjmować szerokość w liniach rozgraniczających min. 25,0 m. Na pozostałym odcinku obowiązuje szerokość 30,0 m w liniach rozgraniczających. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDG - linia przerywana – projektowane drogi i ulice, docelowo główne - klasy „G”;

•	Planowana Wschodnia Obwodnica Aglomeracji Wrocławskiej (PWOAW) relacji: południowa granica gminy – Jelcz-Laskowice – Grędzina – północna granica gminy;

W „Studium” na obszarze gminy planuje się realizację nowej drogi kl. „G” stanowiącej docelowo fragment Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej łączącej Oławę z Jelczem-Laskowice i Oleśnicą. Planowana obwodnica realizowana będzie po zachodniej stronie Jelcza-Laskowic w oparciu o istniejące drogi: wojewódzką nr 455 i powiatową nr 172 oraz projektowane nowe odcinki dróg. 
Po wschodniej stronie Jelcza-Laskowic przewiduje się alternatywne rozwiązanie przebiegu tej drogi oznaczone na „Rysunku Studium” symbolem KDR 1 w formie rezerwy komunikacyjnej. 
W północnej części gminy w rejonie wsi Brzezinki, w ciągu drogi powiatowej nr 172, uwzględnia się konieczność realizacji nowego odcinka stanowiącego wschodnie obejście zabudowań wsi Brzezinki, wraz z wariantowym rozwiązaniem przebiegu trasy w rejonie wsi Grędzina (rezerwa komunikacyjna oznaczona symbolem KDR 2). Ponadto w rejonie wysypiska śmieci przewidziano rezerwę oznaczoną symbolem KDR 3, dla realizacji rozwiązania niezależnego od drogi powiatowej nr 172. 
Dla planowanej drogi w opracowaniach szczegółowych należy przyjmować szerokość w liniach rozgraniczających min. 30,0 m, a dla planowanych rezerw komunikacyjnych szerokość w liniach rozgraniczających min. 35,0 m.
Warianty alternatywne należy traktować jako rezerwy komunikacyjne, które należy uwzględniać we wszystkich opracowaniach szczegółowych aż do czasu realizacji drogi. Dla zapewnienia możliwości realizacji Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej wskazano obszary do obowiązkowego opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego obejmujące zarówno odcinki planowanych obwodnic, jak i sąsiednie tereny inwestycyjne.

•	Planowana Północna Obwodnica Miłoszyc i Jelcza-Laskowic (PPOMiJL) relacji: Miłoszyce – Jelcz-Laskowice – Planowana Wschodnia Obwodnica Aglomeracji Wrocławskiej – Chwałowice;

		W „Studium” przewiduje się realizację północnej obwodnicy Miłoszyc oraz Jelcza-Laskowic. Planowana droga została częściowo ujęta w obowiązujących planach zagospodarowania na obszarze Miłoszyc. Droga ta stanowi fragment projektowanego w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego nowego odcinka drogi związanej z rozwojem układu komunikacyjnego metropolitarnego obszaru Wrocławia. Po zachodniej stronie gminy przewidziano rezerwę terenu KDR 4 dla realizacji nowego odcinka drogi równoległej do obecnej drogi powiatowej nr 1535D, której fragment w założeniu podstawowym przewidziany jest do włączenia do północnej obwodnicy Miłoszyc. Parametry drogi kl. „G” – głównej powinny zostać zachowane na odcinku do skrzyżowania z Planowaną Wschodnia Obwodnica Aglomeracji Wrocławskiej. Dla planowanej drogi w opracowaniach szczegółowych należy przyjmować szerokość w liniach rozgraniczających min. 30,0 m. Na pozostałym odcinku, tj. od PWOAW do projektowanego węzła komunikacyjnego w miejscowości Chawałowice (w rejonie cmentarza) droga winna docelowo stanowić element układu komunikacyjnego dróg zbiorczych i posiadać parametry kl. „Z”. Z uwagi na możliwość realizacji PWOAW po trasie rezerwy komunikacyjnej oznaczonej symbolem KDR 1 (po wschodniej stronie Jelcza-Laskowic), do czasu realizacji obwodnicy w opracowaniach szczegółowych należy jednak rezerwować szerokość drogi w liniach rozgraniczających nie mniejszą niż 30,0 m. 
	Na „Rysunku Studium” wprowadzono rezerwę komunikacyjną oznaczoną symbolem 
KDR 9 stanowiącą połączenie PPOMiJL z drogą wojewódzką nr 396 w Wócicach.
	Dla zapewnienia możliwości realizacji drogi, w „Studium” wskazano obszar do obowiązkowego opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego zarówno odcinek planowanej obwodnicy, jak i sąsiednie tereny inwestycyjne.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDZ - linia ciągła - istniejące oraz ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo główne - klasy „Z”;

•	Droga powiatowa nr 1535D relacji: Wrocław - Miłoszyce - Laskowice - Piekary - Kopalina - Minkowice Oławskie – Biskupice;
W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg drogi powiatowej nr 1535D oraz przewiduje się w miejscowościach Piekary i Kopalina realizację obwodnic - nowych odcinków drogi kl. „Z”. We wsi Minkowice Oławskie obejście zaplanowano 
w formie rezerwy komunikacyjnej (oznaczonej symbolem KDR 6). Dotychczasowe odcinki w centrach wsi Piekary, Kopalina i Minkowice Oławskie, winny zostać docelowo włączone do układu dróg lokalnych (KDZ/L). W miejscowości Biskupice droga nr 1535D powinna zostać przedłużona o odcinek dotychczasowej drogi wojewódzkiej nr 396 opisany na „Rysunku Studium” symbolem KDG/Z, dla której przewiduje się nowy przebieg (obwodnica Biskupic). W Biskupicach zaplanowano również w formie rezerwy komunikacyjnej (oznaczonej symbolem KDR 7) północne obejście wsi łączące drogę nr 1535D z drogą wojewódzką nr 396. Dla istniejącej drogi nr 1535D oraz projektowanych obwodnic w opracowaniach szczegółowych należy zapewnić szerokość drogi w liniach rozgraniczających min. 20,0 m, a dla planowanych rezerw komunikacyjnych min. 25,0 m.
Do czasu realizacji obejść wsi obecna droga powiatowa przechodząca przez centrum wsi winna we wszystkich opracowaniach szczegółowych utrzymać parametry drogi kl. „Z”.

•	Droga powiatowa nr 1544D relacji: Biskupice - Borucice (woj opolskie);
	W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg drogi powiatowej nr 1544D na odcinku od planowanej obwodnicy wsi Biskupice (od drogi nr 396) do wschodniej granicy gminy. W opracowaniach szczegółowych należy zapewnić szerokość drogi 
w liniach rozgraniczających min. 20,0 m.

•	Droga powiatowa nr 1536D relacji: Minkowice Oławskie - Miłocice - Bierutów wraz 
z projektowanym obejściem wsi Miłocice; 
W „Studium”, w ciągu drogi nr 1536D w miejscowości Miłocice Duże, przewiduje się realizację obejścia centralnej części wsi w formie rezerwy komunikacyjnej (oznaczonej symbolem KDR 8). Projektowane obejście realizowane będzie częściowo po trasie istniejącego układu komunikacyjnego. Po realizacji obejścia istniejący odcinek drogi powiatowej przechodzącej przez centrum wsi zostanie włączony do lokalnego układu komunikacyjnego z ustaleniem dla drogi parametrów kl. „L” – lokalnej (KDZ/L). Do czasu realizacji obejścia obecna droga powiatowa przechodząca przez centrum wsi winna we wszystkich opracowaniach szczegółowych utrzymać parametry drogi kl. „Z”. W opracowaniach szczegółowych należy zapewnić szerokość drogi w liniach rozgraniczających min. 20,0 m.

•	Droga powiatowa nr 1537D relacji: od skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 396 przez Wójcice do Dobrzynia (woj. Opolskie);
	W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg drogi powiatowej nr 1537D z zapewnieniem, w opracowaniach szczegółowych, szerokości drogi w liniach rozgraniczających min. 20,0 m.

•	Droga powiatowa nr 1538D relacji: Jelcz-Laskowice - Grędzina - Zbytowa (gm. Bierutów);
	W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg drogi powiatowej nr 1538D. Na odcinku od skrzyżowania z planowaną Wschodnią Obwodnicą Aglomeracji Wrocławskiej do zabudowań wsi Brzezinka droga nr 1538D docelowo zostanie włączona do układu dróg kl. „G” – głównych (KDZ/G). Na odcinku tym w opracowaniach szczegółowych należy przyjmować szerokości drogi w liniach rozgraniczających nie mniejsze niż 30,0 m. Na pozostałych odcinkach szerokość powinna wynosić min. 
20,0 m. 

•	Droga powiatowa nr 1551D relacji: na odcinku od skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 455 do planowanej Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej;
W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg odcinka drogi powiatowej nr 1551D z zapewnieniem jej szerokości w liniach rozgraniczających min. 20,0 m.

•	Droga powiatowa nr 1545D i 1550D relacji: od drogi powiatowej nr 1535D z Miłoszyc przez Łęg do drogi wojewódzkiej nr 455 w Jelczu;
W „Studium” uwzględnia się dotychczasowy przebieg odcinków dróg powiatowych nr 1545D i 1550D. W opracowaniach szczegółowych szerokość drogi 
w liniach rozgraniczających winna wynosić min. 20,0 m.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolami: KDZ - linia przerywana – projektowane drogi i ulice, docelowo główne - klasy „Z”;

•	Odcinek Planowanej Północnej Obwodnicy Miłoszyc i Jelcza-Laskowic (PPOMiJL) na odcinku: Planowana Wschodnia Obwodnica Aglomeracji Wrocławskiej - Chwałowice;

		Planowana obwodnica na odcinku, od PWOAW do projektowanego węzła komunikacyjnego w miejscowości Chawałowice (w rejonie cmentarza) winna docelowo stanowić element układu komunikacyjnego dróg zbiorczych i posiadać parametry kl. „Z”. Z uwagi na możliwość realizacji PWOAW po trasie rezerwy komunikacyjnej oznaczonej symbolem KDR 1 (po wschodniej stronie Jelcza-Laskowic), do czasu realizacji obwodnicy w opracowaniach szczegółowych należy jednak rezerwować szerokość drogi w liniach rozgraniczających nie mniejszą niż 30,0 m. 
		Dla zapewnienia możliwości realizacji drogi, w „Studium” wskazano obszar do obowiązkowego opracowania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego zarówno odcinek planowanej obwodnicy, jak i sąsiednie tereny inwestycyjne.

•	Projektowana gminna droga relacji: od północnej obwodnicy Miłoszyc do drogi krajowej nr 455 wzdłuż zachodniej granicy gminy i miejscowości Łęg, częściowo po gruntach sąsiedniej gminy;
W opracowaniach szczegółowych szerokość drogi w liniach rozgraniczających winna wynosić min. 20,0 m.

•	Projektowana gminna droga relacji: Chwałowice – Piekary; 
W opracowaniach szczegółowych szerokość drogi w liniach rozgraniczających winna wynosić min. 20,0 m.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDL - linia ciągła – istniejące oraz ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego drogi i ulice, docelowo klasy „L” – lokalne;
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem KDL - linia przerywana – projektowane drogi i ulice, docelowo klasy „L” – lokalne;

Drogi powiatowe i gminne docelowo kl. „L” – lokalne wymagające dostosowania do parametrów technicznych zgodnych z wymaganiami normatywnymi. Szerokości dróg 
w liniach rozgraniczających min. 15,0 m poza obszarami zabudowanymi oraz min. 12,0 m w obszarach zabudowanych. 

Drogami powiatowymi kl. „L” winny być docelowo:
•	droga nr 1535D relacji: Wrocław - Miłoszyce - Laskowice - Piekary - Kopalina - Minkowice Oławskie – Biskupice na odcinkach przebiegających przez wsie: Piekary, Kopalina, Minkowice Oławskie, zastąpionych docelowo projektowanymi obejściami wsi;
•	droga nr 1536D relacji: Minkowice Oławskie - Miłocice – Bierutów na odcinku przez wieś Miłocice opisanym na „Rysunku Studium” symbolem KDZ/L, zastąpionym docelowo projektowanym obejściem wsi (rezerwa KDR 8); 
•	droga nr 1459D relacji: Grędzina - Sątok (gm. Bierutów);
•	droga nr 1539D relacji: Miłoszyce - Dziuplina – Laskowice;
•	droga nr 1540D relacji: od skrzyżowania z drogą nr 1538D przez Brzezinki do granicy gminy w kierunku wsi Chrząstawa (gm. Czernica);
•	droga nr 1541D relacji: Laskowice - Chwałowice - Dębina do skrzyżowania z drogą nr 1538D;
•	droga nr 1542D relacji: Kopalina - Miłocice Małe – Miłocice;
•	droga nr 1543D relacji: Jelcz - Nowy Dwór na odcinku od projektowanej Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej do Nowego Dworu;
•	droga nr 1546D relacji: Piekary - Nowy Dwór do skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 396;
•	droga nr 1547D relacji: od skrzyżowania z drogą 1548D przez Wójcice do skrzyżowania z drogą 1537D;
•	droga nr 1548D relacji: Minkowice Oławskie - Bystrzyca (gm. Oława);
•	droga nr 1929D relacji: od skrzyżowania z drogą 1535D w Miłoszycach do Chrząstawy Małej (gm. Czernica).

Ponadto w „Studium” uwzględnia się, oznaczone na „Rysunku Studium”, drogi gminne kl. „L”. Docelowo przewiduje się, że po realizacji projektowanego obejścia wsi Biskupice, drogami kl. „L” będą również odcinki obecnej drogi wojewódzkiej nr 396 przechodzącej przez wieś, opisane na „Rysunku Studium” symbolami KDG/L. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” linią ciągłą bez symbolu - istniejące i projektowane ważniejsze drogi dojazdowe, docelowo klasy „D”;

Drogi gminne dojazdowe klasy „D” oraz niektóre drogi powiatowe nie wymagające ustalenia wyższej klasy. Drogi dojazdowe wymagają dostosowania do parametrów technicznych zgodnych z wymaganiami normatywnymi. Szerokości dróg w liniach rozgraniczających min. 12,0 m poza obszarami zabudowanymi oraz min. 10,0 m w obszarach zabudowanych. 
Drogami powiatowymi kl. „D” winny być docelowo:
•	droga nr 172 relacji: od skrzyżowania z drogą powiatową nr 1538D w Grędzinie do skrzyżowania z projektowaną Wschodnią Obwodnicą Aglomeracji Wrocławskiej 
(w wariancie podstawowym);
•	droga nr 198 relacji: od skrzyżowania z drogą wojewódzką nr 455 do granicy gminy 
(do Janikowa gm. Oława); 
•	droga nr 206 relacji: od skrzyżowania z drogą powiatową nr 172 do Chrząstawy Wielkiej (gm. Czernica).

•	Rezerwy komunikacyjne dla potrzeb realizacji komunikacji drogowej - oznaczone na rysunku „Studium” linią przerywaną;

•	KDR 1 – alternatywne rozwiązanie Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej;
W stosunku do podstawowego wariantu obejścia Jelcza-Laskowic, w „Studium” przewiduje się rozwiązanie alternatywne opisane na „Rysunku Studium” symbolem KDR 1. Rozwiązanie to zakłada realizację drogi po wschodniej stronie miasta od drogi wojewódzkiej nr 455 na południu gminy do drogi powiatowej nr 172. 
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 35,0 m. Rezerwę komunikacyjną należy uwzględniać we wszystkich opracowaniach szczegółowych aż do czasu realizacji drogi w jej podstawowym lub omawianym przebiegu.

•	KDR 2 - alternatywne rozwiązanie przebiegu Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej w rejonie miejscowości Grędzina;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość w liniach rozgraniczających min. 35,0 m. 

•	KDR 3 - alternatywne rozwiązanie przebiegu Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej w rejonie wysypiska śmieci, w ciągu drogi powiatowej nr 172;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 35,0 m. 

•	KDR 4 – alternatywne rozwiązanie przebiegu Planowanej Północnej Obwodnicy Miłoszyce i Jelcza-Laskowic w rejonie w rejonie zachodniej granicy gminy, w ciągu drogi powiatowej nr 1535D;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 35,0 m. 

•	KDR 5 – rezerwa terenu pod projektowane południowe obejście wsi Biskupice w ciągu drogi wojewódzkiej nr 396;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 35,0 m. 

•	KDR 6 – rezerwa terenu pod projektowane północno-wschodnie obejście wsi Minkowice Oławskie w ciągu drogi powiatowej nr 1535D;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 25,0 m. 

•	KDR 7 – rezerwa terenu pod projektowane północne obejście wsi Biskupice, jako łącznik drogi powiatowej nr 1535D z drogą wojewódzką nr 396;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 25,0 m. 

•	KDR 8 – rezerwa terenu pod projektowane wschodnie obejście wsi Miłocice Duże, 
w ciągu drogi powiatowej nr 1536D;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 25,0 m. 

•	KDR 9 – rezerwa terenu dla potrzeb realizacji projektowanego w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego nowego odcinka drogi związanej z rozwojem układu komunikacyjnego metropolitarnego obszaru Wrocławia 
w wariancie podstawowym;
Droga ta stanowić będzie przedłużenie PPOMiJL do drogi wojewódzkiej nr 396 
w Wócicach.
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 30,0 m. Rezerwę komunikacyjną należy uwzględniać we wszystkich opracowaniach szczegółowych do czasu realizacji drogi w jej podstawowym lub alternatywnym wariancie.

•	KDR 10 – alternatywne rozwiązanie przebiegu projektowanej w Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Dolnośląskiego drogi związanej 
z rozwojem układu komunikacyjnego metropolitarnego obszaru Wrocławia;
Dla planowanej rezerwy komunikacyjnej należy przyjmować szerokość 
w liniach rozgraniczających min. 30,0 m. Rezerwę komunikacyjną należy uwzględniać we wszystkich opracowaniach szczegółowych aż do czasu realizacji drogi w jej podstawowym lub omawianym przebiegu.

5. KIERUNKI ROZWOJU INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ 

5.1. ZAŁOŻENIA ROZWOJU INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

Rozwój infrastruktury technicznej w gminie Jelcz-Laskowice oparty będzie głównie na modernizacji, wymianie i rozbudowie istniejących obiektów i urządzeń zlokalizowanych 
w terenach wskazanych na „Rysunku Studium”. Ponadto, zakłada się także sukcesywny rozwój nowych obiektów, urządzeń i sieci uzbrojenia technicznego zarówno w terenach wskazanych na „Rysunku Studium” jako tereny projektowanych infrastruktury technicznej, jak i w pozostałych terenach inwestycyjnych. 
Na „Rysunku Studium” ustala się następującą formę zapisu terenów infrastruktury technicznej:

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem T – kolor szary, zakreskowane; tereny zainwestowane, wskazane w „Studium” jako tereny obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej;
Zalicza się do nich: istniejące tereny obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej wraz obsługą komunikacyjną. 

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem T – kolor szary; tereny projektowane, ujęte 
w planach zagospodarowania przestrzennego, wskazane w „Studium” jako tereny obiektów 
i urządzeń infrastruktury technicznej; posiadające zgodę na wyłączenie z użytkowania rolniczego. 
Zalicza się do nich: projektowane tereny obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej wraz obsługą komunikacyjną.

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem T – poziome paski koloru szarego; tereny projektowane, wskazane w „Studium” jako tereny obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej;
Zalicza się do nich: projektowane tereny obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej wraz obsługą komunikacyjną.

5.2  USTALENIA „STUDIUM” DLA POSZCZEGÓLNYCH GAŁĘZI INFRASTRUKTURY TECHNICZNEJ

5.2.1.  Zaopatrzenie w wodę
Gmina Jelcz – Laskowice obsługiwana jest w zakresie zaopatrzenia w wodę w stopniu zadowalającym. Zarówno miasto, jak i wszystkie miejscowości zaopatrywane są w wodę poprzez sieci wodociągowe i nowoczesne lokalne stacje wydobywania i uzdatniania wody. W „Studium” przewiduje się, w miarę rozwoju nowych obszarów inwestycyjnych, sukcesywne uzbrajanie terenów przeznaczonych pod zabudowę.

5.2.2. Odprowadzanie i unieszkodliwianie ścieków 
W „Studium” przewiduje się skanalizowanie miejscowości nie posiadających podłączenia do gminnego systemu odprowadzania ścieków, przy użyciu projektowanej sieci kanalizacji grawitacyjnej i tłocznej z podłączeniem kolektorów do gminnej oczyszczalni ścieków.
	W „Studium” uwzględnia się również możliwość rozwoju infrastruktury kanalizacyjnej w oparciu o system niewielkich oczyszczalni w bardziej oddalonych wsiach. Do czasu realizacji kanalizacji gminnej, ścieki ze zbiorników szczelnych wybieralnych winny być wywożone do oczyszczalni przez wyspecjalizowane przedsiębiorstwo. Wszystkie tereny zainwestowane i drogi w terenie zabudowanym winny mieć kanalizację deszczową.

5.2.3. Usuwanie i unieszkodliwianie odpadów 
Na terenie gminy usuwanie i unieszkodliwianie odpadów stałych odbywa się na komunalnym wysypisku śmieci w Dębinie. Przewidywaną pojemność wysypiska określa się możliwością składowania odpadów do 2010 r. W związku z powyższym w „Studium” przewiduje się przeznaczenie nowych terenów przeznaczonych dla potrzeb rozbudowy istniejącego wysypiska.

5.2.4. Zaopatrzenie w energię elektryczną 
W „Studium” przewiduje się docelowe skablowanie sieci napowietrznych średniego 
i niskiego napięcia, a także lokalizację nowej nitki sieci 110kV z Pasikurowic. W terenach przewidzianych  na rozwój nowych inwestycji, niezbędna będzie realizacja nowych sieci i stacji transformatorowych.

5.2.5. Zaopatrzenie w energię cieplną 
W „Studium” przewiduje się wprowadzanie w terenach nowych inwestycji mieszkaniowych na terenie miasta i gminy systemów ogrzewania opartych na ekologicznym czynnikach grzewczych. W „Studium” docelowo przewiduje się modernizację wszystkich rozwiązań lokalnych poprzez sukcesywną eliminację przestarzałych instalacji grzewczych na korzyść rozwiązań przyjaznych dla środowiska.

5.2.6. Zaopatrzenie w gaz 
	W „Studium” uwzględniono przebieg nowego gazociągu w/c DN 200 z gminy Czernica 
i realizację stacji redukcyjno - pomiarowej Io w Miłoszycach. W zakresie zaopatrzenia w gaz terenów całej gminy nie ma zagrożeń ze strony braku terenów i sieci przesyłowych.

5.2.7.  Telekomunikacja 
Z uwagi na zadowalający stopień telefonizacji miasta i gminy, w „Studium” przewiduje się dalszy, sukcesywny rozwój sieci telekomunikacji kablowej oraz bezprzewodowej. Rozwój sieci kablowej dotyczy nowych terenów inwestycyjnych, natomiast rozwój sieci bezprzewodowej winien uwzględniać konieczność ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej przed niekorzystnym oddziaływaniem elektromagnetycznym oraz ochrony krajobrazowej istniejących i  projektowanych form ochrony środowiska naturalnego.

6.  KIERUNKI DZIAŁAŃ ZWIĄZANE Z OCHRONĄ ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

6.1. PODSTAWOWE KIERUNKI OCHRONY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO

W „Studium” określa się następujące podstawowe kierunki ochrony środowiska przyrodniczego:
•	Utrzymanie istniejącej ochrony obszarów o wysokich wartościach przyrodniczych 
i kulturowych,
•	Objęcie ochroną najcenniejszych obszarów i obiektów przyrodniczych,
•	Prowadzenie zrównoważonej gospodarki rolnej i leśnej,
•	Przeciwdziałanie zagrożeniom powodziowym,
•	Stosowanie ekologicznych technologii i urządzeń infrastruktury technicznej,
•	Ochrona wód podziemnych i powierzchniowych,
•	Prowadzenie lokalnej polityki sprzyjającej ochronie środowiska przyrodniczego,
Łagodzenie skutków niewłaściwego korzystania ze środowiska.

6.2. ELEMENTY OCHRONY ŚRODOWISKA PRZYRODNICZEGO UJĘTE 
         W „STUDIUM” 

Dla realizacji określonych celów w zakresie ochrony wartości przyrodniczych, w „Studium” określa się w szczególności:
1)	Obszary i obiekty szczególnie cenne przyrodniczo objęte ochroną prawną,
2)	Obszary szczególnie cenne przyrodniczo proponowane do objęcia ochroną prawną.

6.2.1. Obszary i obiekty szczególnie cenne przyrodniczo objęte ochroną prawną

•	Rezerwat przyrody „Łacha Jelcz”;

Na terenie gminy znajduje się florystyczny rezerwat przyrody „Łacha Jelcz”, obejmujący starorzecze odrzańskie wraz z otaczającym go terenem, porośniętym zespołem roślinnym o charakterze bagiennym. Charakterystyka wymienionego rezerwatu została zamieszczona w I części „Studium” - „Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego”.

•	Obszar Natura 2000 „Grądy Odrzańskie”;

Na terenie gminy znajduje się fragment obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 – Obszar PLB 020002 Grądy Odrzańskie ustanowionego Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Charakterystyka niniejszego obszaru została zamieszczona w I części „Studium” – „Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego”.

•	Pomniki przyrody;

Na terenie gminy znajduje się obecnie 55 pomników przyrody objętych ochroną. Charakterystykę pomników przyrody zamieszczono w I części „Studium” - „Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego”.

•	Ochrona gatunkowa;

Na terenie gminy stwierdzono występowanie licznych gatunków roślin oraz zwierząt objętych ochroną. Charakterystykę gatunków chronionych zamieszczona w I części „Studium” - „Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego”.

6.2.2. Obiekty szczególnie cenne przyrodniczo proponowane do objęcia ochroną 
     prawną

W „Studium” proponuje objęcie niektórych obszarów położonych w gminie Jelcz-Laskowice ochroną przyrodniczą. Obszary te stanowią część zespołów przyrodniczych 
o wybitnych walorach krajobrazowych:

•	Projektowany Park Krajobrazowy „Dolina Odry i Oławy” (Nadodrzański Oławsko-Wrocławski Park Krajobrazowego);

W oznaczonych na ”Rysunku Studium” granicach projektowanego parku krajobrazowego, do czasu jego utworzenia, należy przeanalizować wprowadzenie następujących zakazów związanych z zagospodarowaniem terenów:
1)	zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko 
w rozumieniu  ustawy prawo ochrony środowiska;
2)	zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
3)	zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem, przeciwpowodziowym lub przeciw-osuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
4)	zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
5)	zakaz budowania nowych obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem obiektów służących turystyce wodnej, gospodarce wodnej lub rybackiej;
6)	zakaz likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych;
7)	zakaz realizacji obiektów związanych z prowadzeniem chowu i hodowli zwierząt metodą bezściółkową;
8)	zakaz realizacji oraz utrzymywania otwartych rowów ściekowych i zbiorników ściekowych;
9)	zakaz zagospodarowania terenów dla potrzeb związanych z organizowaniem rajdów motorowych i samochodowych.

Po utworzeniu parku krajobrazowego w drodze rozporządzenia wojewody, obowiązywać będą zakazy i ustalenia zawarte w wymienionym dokumencie.

•	Projektowany Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Widawy”;

W oznaczonych na rysunku Studium granicach projektowanego obszaru chronionego krajobrazu, do czasu jego utworzenia, należy przeanalizować wprowadzenie następujących zakazów związanych z zagospodarowaniem terenów:
1)	zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko 
w rozumieniu ustawy prawo ochrony środowiska;
2)	zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają one z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej i zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
3)	zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub utrzymaniem, budową, odbudową, naprawą lub remontem urządzeń wodnych;
4)	zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli służą innym celom niż ochrona przyrody lub zrównoważone wykorzystanie użytków rolnych i leśnych oraz racjonalna gospodarka wodna lub rybacka;
5)	zakaz likwidowania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy i obszarów wodno-błotnych;
6)	zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.

Po utworzeniu obszaru chronionego krajobrazu w drodze rozporządzenia wojewody, obowiązywać będą zakazy i ustalenia zawarte w wymienionym dokumencie.

•	Projektowany Obszar Natura 2000 „Grądy w Dolinie Odry”;

W oznaczonych na ”Rysunku Studium” granicach projektowanego obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 – Obszar PLH 020010 „Grądy w Dolinie Odry”, do czasu jego utworzenia, wprowadza się zakaz podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, 
a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony projektowane jest wyznaczenie obszaru Natura 2000.

Po utworzeniu Obszaru Natura 2000 w drodze rozporządzenia ministra, obowiązywać będą zakazy i ustalenia zawarte w wymienionym dokumencie.

•	Projektowane użytki ekologiczne;

W oznaczonych na „Rysunku Studium” granicach projektowanych użytków ekologicznych, do czasu ich ustanowienia, wprowadza się następujące zakazy związane 
z zagospodarowaniem terenów:
1)	zakaz niszczenia, uszkadzania lub przekształcania obiektu lub obszaru;
2)	zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym albo budową, odbudową, utrzymywaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
3)	zakaz uszkadzania i zanieczyszczania gleby;
4)	zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody albo racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
5)	zakaz likwidowania, zasypywania i przekształcania naturalnych zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych;
6)	zakaz zmiany sposobu użytkowania ziemi;
7)	zakaz wydobywania do celów gospodarczych skał, w tym torfu, oraz skamieniałości, 
w tym kopalnych szczątków roślin i zwierząt, a także minerałów;
8)	zakaz umieszczania tablic reklamowych.

Powyższe zakazy nie dotyczą:
1)	prac wykonywanych na potrzeby ochrony przyrody po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody;
2)	realizacji inwestycji celu publicznego po uzgodnieniu z organem ustanawiającym daną formę ochrony przyrody;
3)	zadań z zakresu obronności kraju w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa państwa;
4)	likwidowania nagłych zagrożeń bezpieczeństwa powszechnego i prowadzenia akcji ratowniczych.
Po ustanowieniu użytków ekologicznych w drodze rozporządzenia wojewody lub uchwały rady gminy, obowiązywać będą zakazy i ustalenia zawarte w stosownym rozporządzeniu lub uchwale rady gminy.

•	Główny Zbiornik Wód Podziemnych GZWP Nr 320 „Pradolina rzeki Odra 
(S Wrocław)”;

W „Studium” uwzględnia się ochronę Głównego Zbiornika Wód Podziemnych GZWP nr 320 Pradolina Odry (S Wrocław) gromadzącego wody w czwartorzędowych utworach porowych szczególnie narażonych na zanieczyszczenia. Ochrona zbiornika winna polegać na prowadzeniu polityki zapewniającej odprowadzanie i oczyszczanie ścieków, właściwe składowanie i unieszkodliwianie odpadów stałych oraz ochronę przed zanieczyszczeniem wód gruntowych i powierzchniowych oraz gleby.

6.3. OBSZARY NARAŻONE NA NIEBEZPIECZEŃSTWO POWODZI 
I OSUWANIA  SIĘ MAS ZIEMNYCH

Na terenie gminy Jelcz – Laskowice występuje potencjalne zagrożenie powodziowe 
w południowo – zachodniej części. Rejon ten został zalany w trakcie powodzi z 1997r. Ponadto podtopieniu wodami rzeki Widawy uległ północny oraz północno – zachodni obszar gminy. Powódź z 1997r. miała charakter katastrofalny. Rzeki płynące w granicach opracowania nie stwarzają stałego zagrożenia powodziowego i nie notuje się cyklicznych wystąpień wód z koryt rzecznych w okresach roztopów.
Wyeliminowanie potencjalnego zagrożenia powodziowego, nastąpi poprzez wzmocnienie funkcji ochronnej koryta rzeki Odry. Wszelkie działania winny być prowadzone zgodnie 
z Programem dla Odry 2006. Jednym z elementów ochrony przeciwpowodziowej jest prawidłowo funkcjonujący system wałów przeciwpowodziowych oraz wszelkich urządzeń i obiektów hydrotechnicznych. Niezbędną jest potrzeba odbudowy i modernizacji istniejących obwałowań oraz realizacja nowych. Uwzględnić należy również konieczność poprawy stabilności obwałowań na odcinkach wysokiego ryzyka. Równolegle winny być prowadzone prace nad budową nowych urządzeń melioracyjnych. Ochrona przeciwpowodziowa musi uwzględniać współpracę na poziomie międzyregionalnym, dotyczącą planowania systemu obwałowań, polderów, obiektów hydrotechnicznych i monitoringu. Nie mniej istotnym zagadnieniem jest utrzymanie ciągłości korytarzy ekologicznych oraz właściwe modelowanie krajobrazu nabrzeży.
Na obszarze gminy nie występują zagrożenia geologiczne. Równinne ukształtowanie terenu oraz łagodna forma doliny rzeki Odry warunkują brak terenów osuwiskowych. Degradacja krajobrazu związana z poeksploatacyjnymi formami powstałymi w trakcie powierzchniowej eksploatacji kruszywa (piaski), z uwagi na nieznaczną głębokość wyrobisk, nie powoduje powstania zagrożenia osuwania się mas ziemnych. Formy te, z uwagi na niski poziom wód gruntowych, zwykle wypełniają się wodą. Jest to dominujący kierunek rekultywacji terenów poeksploatacyjnych.

7. KIERUNKI DZIAŁAŃ ZWIĄZANE Z OCHRONĄ DZIEDZICTWA KULTUROWEGO, ZABYTKÓW ORAZ DÓBR KULTURY WSPÓŁCZESNEJ

7.1. PODSTAWOWE CELE OCHRONY ŚRODOWISKA KULTUROWEGO

W „Studium” określa się następujące podstawowe cele ochrony środowiska kulturowego:
•	Zachowanie obiektów o wartościach kulturowych poprzez ich ochronę w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego;
•	Rozszerzenie zakresu ochrony poprzez ustanowienie obszarów ochrony konserwatorskiej 
w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego;
•	Kontynuacja rozwoju budownictwa w oparciu o walory kulturowe na zasadzie kontynuacji cech przestrzennych – kształtowanie skali i formy nowej zabudowy w nawiązaniu do historycznej;
•	Aktywizacja turystyczna gminy polegająca w większym stopniu na wykorzystaniu walorów kulturowych.

7.2. ELEMENTY OCHRONY ŚRODOWISKA KULTUROWEGO UJĘTE 
       W „STUDIUM” 

Dla realizacji określonych celów w zakresie ochrony wartości kulturowych, w „Studium” określa się w szczególności:
1)	Obiekty i obszary objęte ochroną konserwatorską,
2)	Obszary proponowane do objęcia ochroną konserwatorską;
3)	Obiekty proponowane do objęcia ochroną konserwatorską;

7.2.1.	Obiekty i obszary objęte ochroną konserwatorską 

•	Zabytki posiadające wpis do rejestru zabytków woj. dolnośląskiego;

Obiekty i obszary wpisane do rejestru zabytków objęte są rygorami prawnymi wynikającymi z treści stosownych aktów prawnych. Odnośnie obiektów i obszarów zabytkowych wpisanych do rejestru zabytków obowiązuje bezwzględny priorytet wymagań 
i ustaleń konserwatorskich nad względami wynikającymi z działalności inwestycyjnej. Wszelkie działania dotyczące obiektów i obszarów posiadających wpis do rejestru zabytków winny być prowadzone w oparciu o wytyczne właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków i zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją. 
Rejestr zabytków województwa dolnośląskiego obejmujący teren gminy Jelcz – Laskowice przedstawia załącznik A do niniejszego tekstu.

7.2.2.	Obszary proponowane do objęcia ochroną konserwatorską 

	Na „Rysunku Studium” wyznaczono obszary cenne historycznie, kulturowo 
i krajobrazowo, proponowane do objęcia ochroną konserwatorską, polegającą na uwzględnieniu ich w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jako chronionych prawem miejscowym stref ochrony konserwatorskiej oraz obszarów zieleni chronionej. W planach zagospodarowania przestrzennego, w granicach obszarów chronionych, winny obowiązywać ustalenia dotyczące zasad zagospodarowania terenu oraz kształtowania zabudowy oparte na poniższych wytycznych.

•	Strefa “A”  ścisłej ochrony konserwatorskiej:

Na obszarze objętym „Studium” wprowadza się strefę „A” ochrony konserwatorskiej. Działania konserwatorskie w strefie „A" zmierzają do zachowania, uczytelnienia historycznego układu przestrzennego i do konserwacji jego głównych elementów - zabudowy, rozplanowania, przebiegu ciągów komunikacyjnych, kompozycji wnętrz zabudowy, historycznych linii zabudowy i układów zieleni zabytkowej. Dąży się też do utrzymania historycznych podziałów własnościowych i sposobu użytkowania gruntów.

W strefie „A" zakłada się priorytet wymagań i ustaleń konserwatorskich nad względami wynikającymi z działalności inwestycyjnej, gospodarczej i usługowej.
Pierwszeństwo mają wszelkie działania odtworzeniowe i rewaloryzacyjne.

W strefie „A" obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
•	Należy zachować historyczny układ przestrzenny (tj. rozplanowanie dróg, ulic i miedzuchów, placów, historycznych zbiorników wodnych, przebieg linii zabudowy, kompozycję wnętrz urbanistycznych, kompozycję historycznej zieleni,) oraz poszczególne elementy tego układu (tj. historyczne nawierzchnie ulic, placów i chodników, historyczne obiekty techniczne, zabudowę i zieleń);
•	Należy konserwować zachowane elementy układu przestrzennego;
•	Poszczególne obiekty o wartościach zabytkowych należy poddać restauracji i modernizacji technicznej z dostosowaniem obecnej lub projektowanej funkcji do wartości obiektu, a funkcje uciążliwe i degradujące wyeliminować;
•	Należy dążyć do odtworzenia zniszczonych elementów historycznych zespołów ruralistycznych;
•	Należy dostosować nową zabudowę do historycznej kompozycji przestrzennej w zakresie sytuacji, skali, bryły i jej formy architektonicznej (podziałów architektonicznych, proporcji powierzchni murów i otworów, opracowania elewacji, kolorystki, stolarki okien i drzwi) oraz nawiązać formami współczesnymi i stosowanymi materiałami do lokalnej tradycji architektonicznej;
•	Zabudowa odtworzeniowa winna powtarzać przebieg pierwotnej linii zabudowy oraz winna być kształtowana w oparciu o dostępne materiały ikonograficzne, w nawiązaniu do zachowanej historycznej zabudowy;
•	Nowa zabudowa nie może dominować nad zabudową historyczną; w obrębie zabytkowych zespołów budowlanych nowa zabudowa wyłącznie w miejscu nie istniejących obiektów historycznych lub jako logiczne uzupełnienie układu zabudowy;
•	Należy dostosować współczesną funkcję do wartości zabytkowych zespołów budowlanych i jego poszczególnych obiektów, eliminując uciążliwe funkcje - dotyczy to również wartościowych kompozycji parkowych, nasadzeń przydrożnych, planowanych osadzeń cieków i zbiorników wodnych o wartościach historycznych;
•	Należy w miarę możliwości eliminować obiekty dysharmonizujące lub pozostawić je do śmierci technicznej, analogicznie należy postępować w stosunku do innych elementów zniekształcających założenie historyczne (np. błędnych nasadzeń zieleni);
•	Należy likwidować obiekty tymczasowe;
•	W przypadku nowych inwestycji należy preferować te z nich, które stanowią rozszerzenie lub uzupełnienie już istniejących form zainwestowania terenu, przy założeniu maksymalnego zachowania i utrwalenia istniejących już relacji oraz pod warunkiem, iż nie kolidują one z historycznym charakterem obiektu;
•	Umieszczanie reklam lub innych tablic reklamowych nie związanych bezpośrednio z danym obiektem i stanowiących na obiekcie lub obszarze, element obcy, jest bezwzględnie zabronione. Dopuszczalne jest umiejscawianie tablic informacyjnych we właściwej, nie agresywnej formie;
•	Należy dążyć do uporządkowania wnętrza zabudowy zabytkowych zespołów budowlanych. Puste place powstałe po wyburzeniu obiektów powinny uzyskać zagospodarowanie odtworzeniowe bądź jako zieleńce wewnątrz blokowe, wg. indywidualnych projektów;
•	Należy w miarę możliwości ograniczać prowadzenie napowietrznych linii teletechnicznych 
i energetycznych;
•	Obowiązuje zakaz lokalizacji konstrukcji wieżowych (np. związanych z urządzeniami przekaźnikowymi telekomunikacji), lokalizacji masztów, dużych urządzeń technicznych, kolidujących z krajobrazem kulturowym;
•	Wyklucza się możliwość stosowania ogrodzeń betonowych i prefabrykowanych;
•	Obowiązuje zakaz lokalizacji wolnostojących silosów;
•	Działania inwestycyjne (w tym dotyczące zmiany funkcji, przebudowy, rozbudowy 
i remontów, zagospodarowania terenu) oraz wszelkie zmiany form własności na obszarze strefy „A" należy konsultować i uzgadniać z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków;
•	Inwestor przed uzyskaniem pozwolenia na budowę winien liczyć się z koniecznością zlecenia dodatkowych badań lub opracowań studialnych, archeologicznych, architektonicznych, urbanistycznych, stratygraficznych, dendrologicznych, dendrochronologicznych itp. w przypadku postawienia takich wymogów przez odpowiednie służby ochrony zabytków.

Wszelkie zamierzenia inwestycyjne związane z pracami ziemnymi na obszarze strefy „A” wymagają uzyskania zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków 
i po ewentualnym przeprowadzeniu ratowniczych badań archeologicznych. Pozwolenie należy uzyskać przed uzyskaniem pozwolenia na budowę, a dla robót nie wymagających pozwolenia na budowę - przed realizacją inwestycji, tj. przed uzyskaniem zaświadczenia potwierdzającego akceptację przyjęcia zgłoszenia wykonywania robót budowlanych. 

Dla planowanej zabudowy uzupełniającej należy liczyć się z obowiązkiem ewentualnego przeprowadzenia wyprzedzających badań archeologiczno-architektonicznych. Ratownicze badania archeologiczne pozwolą określić pierwotne linie zabudowy, historyczne podziały działek, szerokość zabudowy historycznej, która winna znaleźć odzwierciedlenie w projektowanych elewacjach budynków. Należy liczyć się także z koniecznością zachowania w nowej zabudowie wartościowych reliktów historycznej zabudowy (piwnic, murów) i ekspozycji w nawierzchni zarysów dawnej zabudowy, wjazdów, bram itp. Nakazuje się odtworzenie historycznej zabudowy uzupełniającej zgodnie z przekazami ikonograficznymi oraz wynikami badań archeologiczne- architektonicznych.

Dla obszarów objętych Strefą „A” ścisłej ochrony konserwatorskiej obowiązuje wymóg sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z programem rewaloryzacji.

•	Strefa „B” ochrony konserwatorskiej:

Na obszarze objętym „Studium” wprowadza się strefę „B” ścisłej ochrony konserwatorskiej. Działalność konserwatorska w strefie „B" zmierza do zachowania zasadniczych elementów historycznego rozplanowania, w tym przede wszystkim zabudowy, układu dróg, podziału i sposobu zagospodarowania działek. Zmierza też do restauracji i modernizacji technicznej obiektów o wartościach kulturowych z dostosowaniem ich do współczesnej funkcji.

W strefie B obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
•	Należy dążyć do wyeksponowania elementów historycznego układu przestrzennego 
tj. rozplanowania dróg, ulic i placów, linie zabudowy, kompozycji wnętrz urbanistycznych oraz kompozycji zieleni;
•	Należy w miarę możliwości dążyć do zachowania historycznych nawierzchni kamiennych;
•	Obiekty o wartościach zabytkowych należy poddać restauracji i modernizacji technicznej;
•	Przy realizacji nowych inwestycji oraz działaniach związanych z modernizacją, rozbudową, przebudową obiektów istniejących, wymaga się nawiązania gabarytami i sposobem kształtowania bryły oraz użytymi materiałami do miejscowej tradycji architektonicznej;
•	W przypadku rozbudowy istniejącego obiektu - budynek powinien tworzyć spójną kompozycję z istniejącą częścią; 
•	Nowa zabudowa nie może dominować nad zabudową historyczną;
•	W obrębie zabytkowych zespołów budowlanych nową zabudowę dopuszcza się wyłącznie 
w miejscu nie istniejących obiektów historycznych lub jako logiczne uzupełnienie układu zabudowy;
•	Wszelka działalność inwestycyjna musi uwzględniać istniejące związki przestrzenne 
i planistyczne;
•	Elementy dysharmonizujące, zwłaszcza uniemożliwiające ekspozycję wartościowych obiektów zabytkowych, winny być w miarę możliwości usunięte, poddane odpowiedniej przebudowie lub pozostawione do śmierci technicznej. Analogicznie należy postępować w stosunku do innych elementów zniekształcających założenie historyczne (np. błędnych nasadzeń zieleni);
•	W stosunku do przyrodniczych elementów krajobrazu oraz obiektów zabytkowych należy przyznać pierwszeństwo wszelkim działaniom odtworzeniowym i rewaloryzacyjnym;
•	Należy preferować inwestycje stanowiące rozszerzenie lub uzupełnienie istniejących form zainwestowania terenu, przy założeniu maksymalnego zachowania i utrwalenia istniejących już relacji;
•	Wyklucza się umieszczanie reklam lub innych tablic nie związanych bezpośrednio 
z danym obiektem, za wyjątkiem tablic informacyjnych o nie agresywnej formie;
•	Należy w miarę możliwości ograniczać możliwość prowadzenia napowietrznych linii teletechnicznych i energetycznych;
•	Wyklucza się możliwość stosowania ogrodzeń betonowych i prefabrykowanych;
•	Obowiązuje zakaz lokalizacji konstrukcji wieżowych związanych z urządzeniami przekaźnikowymi telekomunikacji, lokalizacji masztów, dużych urządzeń technicznych, kolidujących z krajobrazem kulturowym;
•	Obowiązuje zakaz lokalizacji wolnostojących silosów;
•	Wprowadza się wymóg uzgadniania z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków działań inwestycyjnych związanych z obiektami zabytkowymi, dotyczących: zmiany funkcji budynku, zmiany zagospodarowania terenu, remontu oraz przebudowy dachu i elewacji zewnętrznych.

•	Strefa „K” ochrony krajobrazu kulturowego:

Na obszarze objętym „Studium” wprowadza się strefę „K” ochrony krajobrazu kulturowego. Działania konserwatorskie w strefie „K" obejmują restaurację zabytkowych elementów krajobrazu urządzonego, ochronę krajobrazu naturalnego przestrzennie związanego z historycznym założeniem, ochronę form i sposobu użytkowania terenów takich jak: układ dróg, miedz, zadrzewień, alei, szpalerów, grobli, stawów, przebiegu cieków wodnych.

W strefie „K”, z uwagi na podlegający ochronie charakter relacji między obiektami przyrodniczymi a kubaturowymi, obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
•	Należy zachować i wyeksponować elementy historycznego układu przestrzennego oraz kompozycję zieleni,
•	Nowa zabudowa winna być dostosowana do lokalnej tradycji architektonicznej,
•	W stosunku  przyrodniczych elementów krajobrazu należy przyznać pierwszeństwo wszelkim działaniom odtworzeniowym i rewaloryzacyjnym.
•	Należy preferować te inwestycje, które stanowią rozszerzenie lub uzupełnienie już istniejących form zainwestowania terenu,
•	Należy ograniczać możliwość realizacji inwestycji wymagających znacznych przeobrażeń krajobrazu,
•	Wyklucza się umieszczanie reklam lub innych tablic nie związanych bezpośrednio 
z danym obiektem, za wyjątkiem tablic informacyjnych o nie agresywnej formie,
•	Obowiązuje zakaz lokalizacji konstrukcji wieżowych związanych z urządzeniami przekaźnikowymi telekomunikacji, lokalizacji masztów, dużych urządzeń technicznych, kolidujących z krajobrazem kulturowym.

•	Strefa „E” ochrony ekspozycji;

Na obszarze objętym „Studium” wprowadza się strefę „E” ochrony ekspozycji. Działania konserwatorskie na obszarze strefy „E” obejmują ustalanie nieprzekraczalnych gabarytów projektowanej zabudowy w celu zharmonizowania jej z zespołem zabytkowym, a także inne ograniczenia zabudowy w tym wykluczające elementy dysharmonizujące.
 
W strefie „E” obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
•	Zakaz lokalizacji konstrukcji wieżowych związanych z urządzeniami przekaźnikowymi telekomunikacji, lokalizacji masztów, dużych urządzeń technicznych, kolidujących 
z krajobrazem kulturowym;
•	Należy określić maksymalne gabaryty projektowanej zabudowy oraz charakter zieleni wysokiej.

•	Strefa „W” ochrony konserwatorskiej;

Na obszarze objętym „Studium” wprowadza się strefę „W" ochrony konserwatorskiej -obejmującą charakteryzujące się własną formą krajobrazową stanowiska archeologiczne wraz 
z ich otoczeniem. Obiekty o zachowanej formie krajobrazowej, dla których wyznaczono strefę „W” wyłącza się z wszelkiej działalności inwestycyjnej, która mogłaby naruszyć ich specyficzną formę. Dla wszystkich obiektów w strefie „W” wprowadza się priorytet wymogów konserwatorskich.
W strefie „W” obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
•	Obowiązuje zakaz działań inwestycyjnych nie związanych bezpośrednio z konserwacją 
i rewaloryzacją zabytkowego terenu;
•	Dopuszcza się prowadzenie prac porządkowych i konserwację zachowanych fragmentów zabytkowych celem ich ekspozycji w terenie lub zabezpieczenia przed zniszczeniem;
•	Wszelkie ewentualne prace należy uzgadniać z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków.

•	Strefa „OW” ochrony konserwatorskiej;

Na obszarze objętym „Studium” wprowadza się strefę „OW" ochrony konserwatorskiej -obejmującą tereny o stwierdzonej lub domniemanej zawartości ważnych reliktów archeologicznych. Dotyczy to miejscowości o metryce średniowiecznej i nowożytnej oraz obszarów o zachowanych reliktach pradziejowego i historycznego osadnictwa. 

W strefie „OW” obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:

•	Zamierzenia inwestycyjne związane z pracami ziemnymi na obszarze strefy należy zgłosić we właściwym wojewódzkim urzędzie zabytków w terminie co najmniej 7 dni przed rozpoczęciem prac w celu uzyskania opinii co do konieczności ich prowadzenia pod nadzorem archeologicznym i za pozwoleniem wojewódzkiego konserwatora zabytków.

•	Stanowiska archeologiczne;

Na obszarze stanowisk archeologicznych obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
1)	Dopuszcza się uprawy rolnicze, ogrodowe itp., przy czym należy unikać zbyt głębokiej orki, stanowiącej zagrożenie dla znajdujących się w ziemi zabytków archeologicznych;
2)	Lokalizowanie inwestycji na terenie stanowiska archeologicznego dopuszczalne jest pod warunkiem uzyskania zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków 
i po ewentualnym przeprowadzeniu ratowniczych badań archeologicznych. Wyniki badań decydują o możliwości kontynuowania prac budowlanych, konieczności zmiany technologii lub ewentualnie o ich zaniechaniu i zmianie przeznaczenia terenu.
Stanowiska archeologiczne zaznaczono na „Rysunku Studium” oraz zestawiono 
w załączniku C do niniejszego tekstu.

•	Tereny zieleni chronionej;

Do obszarów wskazanych jako tereny zieleni chronionej zaliczono:
•	Założenia zieleni komponowanej: parki, ogrody, skwery ukształtowane przez człowieka;
•	Cmentarze powstałe przed 1945 rokiem;
•	Szpalery aleje, pojedyncze drzewa pomnikowe.

Na terenach zieleni komponowanej obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:
•	Należy dążyć do ich zachowania lub scalenia w granicach historycznych;
•	Założenia te winny pozostać założeniami zielonymi, należy lokalizować tu funkcję reprezentacyjną lub rekreacyjną;
•	Założenia te należy uporządkować, wskazana jest ich rewaloryzacja;
•	Na obszarach tych wprowadza się zakaz prowadzenia działalności inwestycyjnej bez uzgodnienia z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków;
•	Wszelkie działania na ich terenie, także lokalizację nowych obiektów, należy uzgodnić 
z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków i wykonywać pod jej kontrolą.

Na terenie cmentarzy obowiązują następujące wymogi konserwatorskie
•	Cmentarze użytkowane, powinny zachować dotychczasową funkcję;
•	Cmentarze nie użytkowane należy zachować jako tereny zielone;
•	Obszar cmentarza powinien zostać ogrodzony sposób trwały;
•	Cmentarze należy uporządkować, zachowane nagrobki zabezpieczyć przed dewastacją pozostawiając na miejscu, ewentualnie utworzyć dla nich lapidarium lub zachować je w inny sposób uzgodniony z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków.
W przypadku szpalerów, alei i pojedynczych okazów drzew (nie wyznaczonych na „Rysunku Studium”), obowiązują następujące wymogi konserwatorskie
•	Właściwa pielęgnacja zieleni;
•	Usuwane okazy pojedynczych drzew w szpalerach i alejach - należy zastąpić nowymi nasadzeniami w gatunkach właściwych.

7.2.3. Obiekty proponowane do objęcia ochroną konserwatorską 

W tekście „Studium” określono następujące obiekty środowiska kulturowego, proponowane do objęcia ochroną konserwatorską:

•	Zabytki architektury i budownictwa ujęte w ewidencji zabytków;
Ewidencja zabytków obejmuje różne obiekty nieruchome powstałe przed 1945 r., 
w których późniejsza działalność nie zatarła cech świadczących o ich historycznym rodowodzie, stanowiące charakterystyczne przykłady działalności budowlanej dawnych epok lub posiadające znaczące w skali lokalnej walory artystyczno-architektoniczne. Obiekty ujęte w ewidencji zabytków obejmuje się ochroną konserwatorską ze względu na ich istotne lokalne walory historyczne, kulturowe i krajobrazowe.

W odniesieniu do obiektów ujętych w ewidencji zabytków obowiązują następujące wymogi konserwatorskie:

1)	Należy zachować ich bryłę, kształt i geometrię dachu oraz zastosowane tradycyjne materiały budowlane;
2)	Należy utrzymać, a w zniszczonych fragmentach odtworzyć, historyczny detal architektoniczny;
3)	Należy zachować kształt, rozmiary i rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych zgodne z historycznym wizerunkiem budynku; 
4)	Należy utrzymać lub odtworzyć oryginalną stolarkę okien i drzwi;
5)	W przypadku konieczności przebicia nowych otworów, należy je zharmonizować 
z zabytkową elewacją budynku;
6)	Wskazane jest stosowanie kolorystyki nawiązującej do stosowanej w przeszłości, tj. białej stolarki okiennej, ceramicznego lub tynkowanego lica ścian zewnętrznych;
7)	Zamierzenia inwestycyjne dotyczące tych obiektów należy zgłaszać w urzędzie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Ewidencję zabytków dotyczącą gminy Jelcz-Laskowice przedstawia Załącznik B do niniejszego opracowania.

Wykaz obiektów zabytkowych ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków podlega sukcesywnej weryfikacji i uzupełnieniom.

7.2.4. Obszary pomników zagłady i ich stref ochronnych

	Na obszarze gminy nie występują pomniki zagłady w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 1999r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. Nr 41, poz. 412 oraz z 2002r. Nr 113, poz.984 i Nr 153, poz 1271).

8.  KIERUNKI ROZWOJU ROLNICZEJ PRZESTRZENI PRODU-KCYJNEJ ORAZ GOSPODARKI LEŚNEJ

8.1. OGÓLNA POLITYKA KSZTAŁTOWANIA ROLNICZEJ PRZESTRZENI PRODUKCYJNEJ ORAZ GOSPODARKI LEŚNEJ

Na obszarze gminy występują dość dobre warunki glebowe (dominują gleby IV klasy bonitacyjnej). Z uwagi na stosunkowo dobry stan środowiska oraz bliskość potencjalnego dużego rynku zbytu (Wrocław), szansą dla rozwoju rolnictwa może być produkcja „zdrowej żywności”. Zaznacza się słaby rozwój bazy przetwórstwa rolno- spożywczego, w związku z czym istnieje potrzeba doinwestowania tej sfery gospodarki rolnej. Walory przyrodnicze oraz potrzeby gospodarcze sprawiają, iż na obszarze gminy istnieją korzystne warunki dla rozwoju upraw warzywnych, sadownictwa oraz hodowli bydła mlecznego.
	Tereny wzdłuż rzek i większych cieków powierzchniowych objęto w „Studium” ochronną strefą obudowy biologicznej, w formie – „projektowanych ciągów ekologicznych stanowiących otulinę ważniejszych cieków wodnych”, będących elementem systemu ochrony środowiska naturalnego. Tereny obudowy należy wyłączać w miarę możliwości spod zainwestowania, przeznaczać w do zadrzewiania z uwzględnianiem: warunków spływu wód powodziowych, retencji, rolniczej przydatności gleb oraz stref migracji zwierzyny.
	Gospodarka leśna winna uwzględniać konieczność maksymalnej ochrony kompleksów leśnych z uwagi na występowanie cennych przyrodniczo terenów i możliwość rozwoju turystyki 
i rekreacji. Bliskie sąsiedztwo Wrocławia oraz naturalne walory przyrodnicze gminy wpływają na  atrakcyjność terenów gminy, w tym obszarów leśnych, dla wypoczynku świątecznego mieszkańców Wrocławia. 

8.2.   SZCZEGÓŁOWE USTALENIA „STUDIUM” DLA ROLNICZEJ  PRZESTRZENI PRODUKCYJNEJ ORAZ GOSPODARKI LEŚNEJ

•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem R – kolor żółty; tereny wskazane w „Studium” jako tereny rolnicze (grunty rolne, użytki zielone, nieużytki);
W procesie kształtowania polityki przestrzennej na obszarze gminy Jelcz-Laskowice, należy dążyć do niewprowadzania inwestycji w terenach rolniczych (wyjątkiem obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej), które z racji wysokiej jakości gleb oraz wymogu zachowania ładu przestrzennego winny pozostać niezabudowane. Ponadto zaleca się pielęgnację istniejących i wprowadzenie nowych zadrzewień śródpolnych, w szczególności w terenach przydrożnych oraz stanowiących naturalną obudowę biologiczną cieków wodnych.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem RM –skośne, brązowe paski na żółtym tle; tereny wskazane w „Studium” jako tereny rolnicze (grunty rolne, użytki zielone, nieużytki) 
z dopuszczeniem realizacji zabudowy zagrodowej;
W „Studium” wyznaczono tereny rolnicze z dopuszczeniem realizacji zabudowy zagrodowej. Pozostałe ustalenia zawarte w punkcie dotyczącym terenów rolniczych.
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem ZL – kolor zielony; tereny wskazane w „Studium” jako tereny lasów i gruntów leśnych;
W dziedzinie gospodarki leśnej nie przewiduje się zmiany dotychczasowej polityki przestrzennej. Nie przewiduje się realizacji znaczących inwestycji wymagających dokonywania zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne. Dopuszcza się rekreacyjne wykorzystywanie i zagospodarowanie lasów. Z uwagi na występowanie lasów wodochronnych oraz cennych przyrodniczo leśnych obszarów podmokłych stanowiących otulinę dla licznych starorzeczy, łąk, największe kompleksy leśne znajdują się w granicach projektowanych form ochrony przyrody (obszaru chronionego krajobrazu „Dolina Widawy”, oraz Parku Krajobrazowego „Dolina Odry i Oławy” (Nadodrzański Oławsko-Wrocławski Park Krajobrazowy).
•	Oznaczone na rysunku „Studium” symbolem R/ZL – paski koloru zielony; tereny wskazane w „Studium” jako tereny rolnicze wskazane do zalesienia;
W „Studium” wyznacza się tereny rolnicze wskazane do zalesienia z uwagi na występowanie gleb o niskiej przydatności dla rolnictwa. Ponadto za zgodne ze „Studium” uznaje się zalesianie gruntów rolnych (tereny rolnicze) V i VI klasy bonitacyjnej. Ewentualne powiększanie lesistości obszaru gminy wpłynie dodatnio z punktu widzenia wzbogacenia krajobrazu oraz walorów przyrodniczych gminy – w szczególności zwiększania naturalnej retencji terenu oraz miejsc siedliskowych.

9.  OBSZARY WSKAZANE DO SPORZĄDZENIA PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO

Z uwagi na potrzebę zapewnienia prawidłowych rozwiązań urbanistycznych oraz zachowania ładu przestrzennego uwzględniającego zarówno aspekty estetyczne, ekologiczne, jak i zdrowia ludzi, na „Rysunku Studium” określone zostały obszary, na których Gmina zamierza sporządzić miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Wyznaczone obszary dotyczą przede wszystkim dużych terenów przeznaczonych w „Studium” na rozwój nowych inwestycji. Ponadto obowiązkiem sporządzenia planów zagospodarowania przestrzennego objęto rejony newralgicznych miejsc związanych z przebiegiem projektowanych dróg oraz rezerw komunikacyjnych. Zapewni to w przyszłości możliwość kształtowania właściwych układów sieci komunikacyjnej oraz lokalizacji określonych funkcji w terenach sąsiadujących z głównymi szlakami komunikacyjnymi (drogowymi i kolejowymi).

Na terenie gminy wskazano następujące obszary określone na rysunku planu przerywaną linią koloru pomarańczowego, na których Gmina zamierza sporządzić miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego:
•	na terenie miasta Jelcz – Laskowice 
•	duże obszary w północnej części miasta, przeznaczone na funkcję mieszkaniową, usługową 
i produkcyjną pierścieniowo otaczające istniejącą tkankę zabudowy;
•	obszary przeznaczone na funkcję mieszkaniową i usługową w południowo - wschodniej części miasta w rejonie drogi nr 1543D;
•	obszary obejmujące odcinki Planowanej Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej rezerwy komunikacyjnej stanowiącej wariantowe rozwiązanie dla przebiegu Obwodnicy, wraz z obszarami bezpośrednio przylegającymi;
•	obszar obejmujący odcinek drogi nr 455 oraz projektowany odcinek nowej drogi usytuowanej na północ od istniejącej i łączącej się docelowo ze Wschodnią Obwodnicą Aglomeracji Wrocławskiej, wraz z terenami bezpośrednio przylegającymi;
•	w obrębie Miłoszyce 
•	obszary przeznaczone na funkcję mieszkaniową i usługową zlokalizowane wzdłuż głównych ciągów komunikacyjnych oraz w rejonie linii kolejowej; 
•	odcinek Planowanej Północnej Obwodnicy Miłoszyc i Jelcza-Laskowic wraz z terenami bezpośrednio sąsiadującymi,
•	w obrębie Łęg
•	obszar przeznaczony na funkcję usługową zlokalizowany pomiędzy drogą nr 455 a południową granicą Podstrefy Wałbrzyskiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej;
•	obszar obejmujący odcinek drogi nr 455 oraz projektowany odcinek nowej drogi usytuowanej na północ od istniejącej i łączącej się docelowo ze Wschodnią Obwodnicą Aglomeracji Wrocławskiej, wraz z terenami bezpośrednio przylegającymi;
•	w obrębie Dębina
•	obszar przeznaczony na funkcję przemysłową, sąsiadujący z istniejącym wysypiskiem śmieci wraz z odcinkami tras podstawowego i wariantowego przebiegu Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej;
•	w obrębie Chwałowice
•	obszary przeznaczone na funkcję mieszkaniową;
•	w obrębie Nowy Dwór
•	obszary przeznaczone na funkcję mieszkaniową;
•	w obrębie Miłocice Duże
•	obszar zawierający odcinek drogi kl. „Z” stanowiącej projektowane zachodnie obejście wsi wraz z terenami bezpośrednio sąsiadującymi;
•	w obrębie Biskupice Oławskie
•	obszar zawierający odcinek drogi nr 396 kl. „G” stanowiącej projektowane południowe obejście wsi wraz z terenami bezpośrednio sąsiadującymi;

10.  ZADANIA SŁUŻĄCE REALIZACJI PONADLOKALNYCH CELÓW PUBLICZNYCH

10.1	. ZADANIA PONADLOKALNE WYNIKAJĄCE Z PLANU ZAGOSPODA-ROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA

W miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz innych dokumentach 
i opracowaniach szczegółowych sporządzanych na poziomie gminy należy uwzględniać ujęte 
w niniejszym „Studium”, a wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego województwa dolnośląskiego zadania ponadlokalne:

1. W zakresie układu komunikacyjnego:
•	realizację Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej;
•	realizację drogi kl. „G” na kierunku wschód-zachód z częściowym wykorzystanie drogi powiatowej nr 1535D;
•	modernizację linii kolejowej nr 277 (C – E30) w celu uzyskania prędkości do 160 km/h;
•	realizację na obszarze wsi Miłoszyce łącznika komunikacji kolejowej pomiędzy liniami kolejowymi nr 277 i nr 292 dla potrzeb realizacji zamkniętego lokalnego układu komunikacji kolejowej obsługi aglomeracji wrocławskiej;
2. W zakresie infrastruktury technicznej:
•	realizacji napowietrznej linii 110 kV (Żarów – Mietków),
•	realizacji gazociągu Ø 100 Jelcz/dla Laskowic do projektowanej stacji w Bierutowie;
3. W zakresie ochrony środowiska:
•	uwzględnienie powiązań przyrodniczo - ekologicznych w postaci projektowanego obszaru chronionego krajobrazu „Dolina Widawy”;
•	uwzględnienie powiązań przyrodniczo - ekologicznych w postaci Projektowanego Parku Krajobrazowego „Dolina Odry i Oławy” (Nadodrzański Oławsko-Wrocławski Park Krajobrazowy);
•	uwzględnienie położenia części gminy w granicach planowanego do objęcia wysoką 
i najwyższą ochroną zbiornika wód podziemnych - GZWP nr 320 Pradolina Odry (S Wrocław);
•	uwzględnienie powiązań i kontynuacji systemu przeciwpowodziowego zgodnie z „Programem dla Odry 2006”.
4. W zakresie ochrony zasobów mineralnych oraz gospodarki kopalinami: racjonalne wykorzystywanie udokumentowanych złóż surowców naturalnych Chwałowice KN 6916, Minkowice Oławskie KN 4130.

10.2.  INNE ZADANIA WYMAGAJĄCE WSPÓŁPRACY Z SĄSIEDNIMI GMINAMI

Niektóre inwestycje określone w „Studium” wymagają współpracy z sąsiednimi gminami. Dotyczy to w szczególności współpracy w zakresie ujęcia tych zadań w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego jak i uwzględnienia przy sporządzaniu innych dokumentów 
i opracowań związanych z planowaniem przestrzennym na poziomie gminnym. 
Są to w szczególności:
•	realizacja Wschodniej Obwodnicy Aglomeracji Wrocławskiej;
•	budowa drogi kl. „L” łączącej Miłoszyce z Łęgiem; z gminą Czernica:
•	modernizację linii kolejowej nr 277 (C – E30) w celu uzyskania prędkości do 160 km/h;
•	realizacja napowietrznej linii 110 kV (Żarów – Mietków),
•	realizacji gazociągu Ø 100 Jelcz/dla Laskowic do projektowanej stacji w Bierutowie;
•	uwzględnienie powiązań przyrodniczo - ekologicznych w postaci projektowanego obszaru chronionego krajobrazu „Dolina Widawy”; z gminami Czernica, Olesnica, Bierutów;
•	uwzględnienie powiązań przyrodniczo - ekologicznych w postaci: Projektowanego Parku Krajobrazowego „Dolina Odry i Oławy” (Nadodrzański Oławsko-Wrocławski Park Krajobrazowego) z gminą Czernica, Oława oraz Miasto Oława;

10.3.	 PROGRAMY ZAWIERAJĄCE ZADANIA RZĄDOWE

Organy administracji rządowej nie zgłosiły programów zawierających zadania służące realizacji ponadlokalnych celów publicznych o znaczeniu krajowym odnoszące się do obszaru gminy Jelcz-Laskowice.

11. OBSZARY WYMAGAJĄCE PRZEKSZTAŁCEŃ, REWALORYZACJI, REHABILITACJI LUB REKULTYWACJI

	Głównym problemem funkcjonalno – przestrzennym miasta Jelcz – Laskowice jest rzeczywisty brak powiązań dość sztucznie połączonych organizmów osadniczych (Jelcza i Laskowic), posiadających odrębne, historycznie ukształtowane układy urbanistyczne. Obszar, który powinien stanowić naturalne centrum miasta, obecnie jest kompletnie niezainwestowany. Teren ten posiada aktualny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, łączący obie dawne jednostki osadnicze.
Wszelkie działania i inwestycje gminne związane z rozwojem nowych terenów mieszkaniowych i usługowych winny uwzględniać potrzebę rozwoju przyszłego centrum miasta. Realizacja czytelnego i prawidłowego funkcjonalnie układu z uwzględnieniem lokalizacji usług centrotwórczych, to jeden z istotnych elementów mających wpływ na właściwe ukształtowanie miasta zarówno pod względem urbanistycznym, jak i socjologicznym. Prawidłowe rozwiązania przestrzenne kształtujące miejskie centrum, ma bardzo ważne znaczenie dla wizerunku i prestiżu miasta oraz urbanistycznej przyszłości. Ewentualne zaniedbania w sferze układu urbanistycznego, mogą pociągnąć za sobą katastrofalne reperkusje pod względem zachowania i kształtowania ładu przestrzennego. Nieprawidłowe rozwiązania w zakresie urbanistyki są bardzo trudne do skorygowania. Jest to niezwykle istotny aspekt rozwoju całej gminy, której główny ośrodek powinien być jej wizytówką.
Na obszarze gminy występują obiekty i obszary niezwykle cenne pod względem historycznym i kulturowym. Założenia parkowo – pałacowe w byłym Jelczu oraz Laskowicach, stanowiące niegdyś ośrodki gospodarczego i kulturowego rozwoju miejscowości, wymagają gruntownych prac renowacyjnych. Ruiny zamku położone w zakolu rzeki Odry, są zupełnie zaniedbane i niewyeksponowane. Takie obiekty, powinny stanowić kluczowe elementy rozwoju turystyki i wypoczynku. Odpowiednia promocja regionu w tym jego walorów kulturowych, może wpłynąć stymulująco na rozwój wielu branż gospodarki.
Niewątpliwie turystyczna aktywizacja terenów nadodrzańskich, atrakcyjnych pod względem przyrodniczym i kulturowym, stanowić powinna jedno z głównych działań wspomagających rozwój gminy. Z uwagi na bliskie sąsiedztwo Wrocławia, jest to potencjalny obszar koncentracji wypoczynku świątecznego, w szczególności turystyki pieszej i rowerowej. Liczne akweny wodne stwarzają możliwość rekreacji w postaci kąpielisk oraz łowisk komercyjnych. Rozwój turystyki powinien uwzględniać zachowanie najcenniejszych obszarów przyrodniczych (rezerwat „Łacha Jelcz”, projektowany obszar chronionego krajobrazu oraz projektowanego parku krajobrazowego). 
Rewaloryzacji wymagają tereny zieleni, a w szczególności: starodrzewia, założenia parkowe, cmentarze historyczne oraz zabytkowe aleje i szpalery drzew. Działania te powinny polegać na uzupełnianiu, wspomaganiu drzewostanu odpowiednimi gatunkami, porządkowaniu istniejących układów zieleni, renowacji starych oraz instalowaniu nowych elementów małej architektury. Występujące licznie na terenie gminy drzewa uznane za pomniki przyrody wymagają efektywnej ochrony i pielęgnacji.
Dla podniesienia skuteczności systemu ochrony przeciwpowodziowej niezbędna wydaje się potrzeba odbudowy i modernizacji istniejących urządzeń i budowli hydrotechnicznych oraz wałów z uwzględnieniem konieczności poprawy stabilności obwałowań na odcinkach wysokiego ryzyka. W okresie powodzi z 1997r. pewne odcinki wałów zostały osłabione.
Sukcesywnej rehabilitacji wymagają funkcjonujące w gminie systemy grzewcze. W terenach nowej zabudowy stosowane są już powszechnie nowoczesne sposoby ogrzewania oparte na paliwach ekologicznych. Niestety w większości starych budynków istnieją przestarzałe systemy ogrzewania wykorzystujące węgiel i koks. Jest to dość istotny czynnik wpływający negatywnie na stan czystości powietrza poprzez emisję do atmosfery zanieczyszczeń pochodzących z przestarzałych kotłowni i pieców. 
Sieć drogowa na terenie miasta, wymaga uporządkowania polegającego przede wszystkim na realizacji obwodnicy terenów miejskich (przede wszystkim na kierunku północ – południe) i separacji ruchu tranzytowego od ruchu lokalnego. Miejski układ komunikacyjny nie jest przystosowany do wzmożonego ruchu tranzytowego. Ponadto dynamiczny rozwój obszarów przemysłowych wymusza realizację sieci komunikacyjnej z pominięciem terenów koncentracji zabudowy mieszkalnej. Po realizacji centrum miasta zgodnie z istniejącym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru, realizacja obwodnicy będzie nieodzowna.